Methodologie

Wat we verzamelen

Het verleden van Arnhem ligt verspreid over archieven, beeldbanken en andere collecties. Deze site brengt foto's, kaarten, films, monumentgegevens en documenten bij elkaar, met bij elk object een verwijzing naar de oorspronkelijke bron. Krantenberichten en genealogische akten zijn apart te bekijken, zodat ze het beeldmateriaal en de andere documenten niet overheersen.

De collectie groeit met wat de aangesloten bronnen beschikbaar stellen en wat we daarin kunnen vinden. Ze is geen volledige inventaris van alles wat over Arnhem bewaard is gebleven. Niet alle archieven zijn digitaal toegankelijk, en ook binnen een beschikbare bron kunnen stukken ontbreken of lastig vindbaar zijn.

Zoeken en koppelen aan de plaats

We doorzoeken openbare catalogi en beeldbanken, waaronder Europeana, Wikimedia Commons, Delpher, de collecties van de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, het Kadaster, Open Beelden en Open Archieven. Welke bronnen iets opleveren, verschilt per plaats.

Een overeenkomst in de naam is niet genoeg: een zoekresultaat kan ook over een naamgenoot, een familienaam of een straat elders gaan. Daarom combineren we beschikbare aanwijzingen, zoals de plaatsaanduiding van de bron, coördinaten, adressen en namen van nabijgelegen plaatsen. De plaatsgegevens uit Wikidata en geografische grenzen helpen om de juiste plaats te onderscheiden.

Materiaal dat over een andere plaats blijkt te gaan, wordt niet getoond. De resterende plaatskoppelingen zijn niet allemaal even sterk. Daarom kan ook materiaal met een lagere zekerheid in de collectie staan, met een bijbehorende aanduiding. De automatische selectie kan fouten maken.

Beschrijven, beoordelen en ordenen

De gegevens van de bron vormen het uitgangspunt. Waar nodig halen we aanvullende beschrijvingen of tekst uit scans op. Taalmodellen (LLMs) helpen om teksten samen te vatten, labels toe te kennen en het belang van beeldmateriaal in te schatten. Ook gebruiken we automatische vertaling; een deel van de teksten wordt rechtstreeks in het Nederlands en Engels opgesteld.

De volgorde houdt rekening met de geschatte relevantie en het belang van het materiaal. Minder relevant materiaal kan lager op de pagina of in een afzonderlijk onderdeel terechtkomen.

LLMs krijgen de instructie om zich aan het aangeleverde bronmateriaal te houden. Dat voorkomt niet elke fout: een samenvatting, vertaling, indeling of beoordeling kan onjuist zijn. De automatische verwerking is geen menselijke controle. Raadpleeg bij twijfel de bronvermelding en het oorspronkelijke object.

De teksten boven de collectie

De korte beschrijving onder de plaatsnaam gaat over Arnhem zelf. Hiervoor gebruiken we de inleiding van het Wikipedia-artikel dat aan de plaats is gekoppeld, samen met de beschikbare plaatsgegevens. Bij zo'n beschrijving staat een bronverwijzing. Zolang deze tekst ontbreekt, kunnen de bekende gemeente en provincie als korte introductie dienen.

Over deze collectie beschrijft juist het verzamelde materiaal: de soorten bronnen en de perioden die goed vertegenwoordigd zijn. Die tekst wordt door een LLM opgesteld op basis van de samenstelling van de collectie. De nadruk ligt op beeld, kaarten, documenten en monumenten; krantenberichten en genealogische akten vormen niet het uitgangspunt.

Een eerste versie kan al verschijnen terwijl de analyse nog loopt. Daarbij staat kort dat de collectie verder wordt onderzocht. Zodra de verwerking, samenvatting en beoordeling volgens de voortgangsmeting elk ten minste 99% dekking hebben, maken we een nieuwe versie. Voor de beoordeling telt alleen het beeld- en videomateriaal mee. Die grens zegt iets over de verwerking van de opgenomen collectie, niet over de volledigheid van de plaatselijke geschiedenis of de juistheid van ieder resultaat.

Een bestaande collectieomschrijving blijft staan terwijl nieuw materiaal wordt verwerkt. Na een wezenlijke verandering in de samenstelling kan zij opnieuw worden gemaakt, zodra de analyse weer voldoende ver is.

Wat de beoordelingen betekenen

Het betrouwbaarheidslabel hoog, midden of laag geeft aan hoe sterk we de koppeling aan Arnhem inschatten. Daarbij tellen zowel de aanwijzingen voor de plaats als het vertrouwen in de plaatsgegevens van de bron mee.

• Hoog: een sterke plaatskoppeling vanuit een bron waarvan we de plaatsgegevens relatief betrouwbaar achten.
• Midden: een redelijke plaatskoppeling, met minder sterke bevestiging.
• Laag: een zwakke aanwijzing of minder vertrouwen in de plaatsgegevens van de bron. Controleer de toeschrijving extra zorgvuldig.

Dit label is geen oordeel over de schoonheid, zeldzaamheid of historische waarde van een object. De inschatting van het belang van beeldmateriaal staat daar los van en is eveneens automatisch tot stand gekomen.

Bronnen, rechten en weergavekopieën

Openbaar te bekijken betekent niet automatisch vrij te hergebruiken. We nemen de rechteninformatie van de bron over. Alleen wanneer die volgens onze regels hergebruik toestaat, komt materiaal in aanmerking voor een eigen weergavekopie, bijvoorbeeld bij publiek domein, CC0, CC BY of CC BY-SA. In andere gevallen verwijzen we naar de bron. Ook bij materiaal met een geschikte licentie kan het blijven bij een verwijzing.

Een weergavekopie is bedoeld om het materiaal op deze site te kunnen bekijken en kan kleiner zijn dan het bronbestand. Voor het origineel, een scan met meer detail en de bijbehorende gebruiksvoorwaarden verwijzen we naar de beherende instelling. Een bronvermelding op deze site is op zichzelf geen toestemming voor hergebruik.

Bijwerken en controleren

Verzamelen en analyseren zijn afzonderlijke stappen. Nieuw materiaal kan daardoor al zichtbaar zijn voordat het een samenvatting of verdere indeling heeft gekregen. We zoeken opnieuw, verwerken aanvullingen en controleren verwijzingen naar bronnen. Niet elke verwerkingsstap levert een bruikbaar resultaat op; sommige objecten houden daarom alleen hun brongegevens.

De cijfers hieronder beschrijven de gepubliceerde collectie op 2026-10-17. Ze worden uit de opgeslagen gegevens berekend. De datum van de laatste verwerking zegt wanneer er aan de collectie is gewerkt; zij betekent niet dat elk object toen volledig is gecontroleerd.