Berkeldoorbraak zette Haarlo en omgeving onder water

Aanhoudende dreiging bij de overlaat van de Bolksbeek. De Berkel is thans ijsvrij Nadat eerst Vrijdagmiddag de toestand bij het Waterschap van de Berkel als niet onrustbarend werd gekenmerkt begon zich gedurende de daarop volgende nacht en Zaterdagmorgen, voor het verdeelwerk bjj Haarlo, een omvangrijke ijsdam onwrikbaar vast te zetten. Terwijl mannen van het Waterschap druk bezig waren het ijs los te werken bezweek de kade aan de dorpskant, een honderdtal meters boven de stuw. De enorme druk die het water uitoefende sloeg een gat van 6 a 7 meter, waardoor vele kubieke meters water hun uitweg zochten inde richting van het dorpje Haarlo. Spoedig stonden dorp en omgeving onder water en mensen en vee werden in allerijl geëvacueerd. Gelukkig ech'ter nam de ramp niet die omvangaan zoals verleden jaar. Wel was, zover het oog reikte, alles water, maar Borculo en Lo_ chem ondervonden geen overlast. Haarlo in last. Ook beneden het verdeelwerk stroomde de Be'rkel over, waardoor de overlast in Haarlo steeds groter werd. Inwoners trachtten met zandzakken en dammen het water uit bun woningen te weren, maar al heel spoedig bleek, dat dit niet mogelijk was. .Een aantal woningen werd geisoleerd en bewoners en vee moesten worden verplaatst. Het water golfde onophoudelijk over de weg Borculo—Haarlo—Eibergen naar de zuidelijker gelegen landerijen. Tegen het vallen van de avond was deze weg practisch niet meer te passeren. Gedurende de nacht gelukte het echter aan mannen van de Ned. Heide mij. en het Waterschap om een ringdijk van rijshout en takkebossen rond ’t gat inde kade te leggen, waardoor het water zijn normale weg hervond. Haarlo viel daardoor grotendeels droog. Zondagmiddag was althans de grote weg weer vrij en zocht het water langzamerhand weer de afvoerende greppels en sloten op. Waarmee niet gezegd wil zijn dat het leed daarmede geleden was. Dreigende Bolksbeek, Toen het gevaar inde Berkel, door snelle val van het water, minder werd was het plotseling de Bolksbeek bij Lochem, die alle aandacht opeiste. Daar werd de betonnen brug inde Rijksweg Lochem—Diepenheim door opstuwend ijs bedreigd. Toen dit was losge-Werkt zette het Zich andermaal vast voor de overlaat van de Bolksbeek in het Twentekanaal. Spoedig was daar een tientallen meters lange ijsdam ontstaan, waarvoor het aankomende ijs in neringen (draaistromen) rondschurend de kaden ernstig bedreigden. Binnen weinig tijd was do kade aan de Lochemse zijde gedeeltelijk weggezakt en stukgeschuurd. Door vlug ingrijpen werd ze echter met enkele duizenden zandzakken (en Zondag met zinkstukken) versterkt. Leek toen het gevaar bezworen, Zondagavond werd de toestand opnieuw kritiek. De ijadam boven het verdeelwerk bij Haarlo was losgekomen en begon, met snel stijgend water, via Bolksbeek naar het Twentekanaal af te zakken. Inmiddels te hulp geroepen manschappen van de T.B.N. Pioniers-compagnie uit Soesterberg trachtten, onder leiding van de lt. Baayen, het ijs door explosies op drift te brengen. Bezorgdheid voor de aanwezige zandzuiger en om de kaden maakte echter hieraan spoedig een einde. Over het algemeen werd toen de toestand uiterst kritiek gevonden en werd de hulp ingeroepen van hnlpbrigades uit Laren, Lochem en Mai;- kelo. Een grote voorraad zandxakkon werd gevuld en met spanning werd de komst van nieuw ijs afgewacht. Dit kwam ver/ha middernacht, maar i.p.v. een tegenvaller bleek het een helper te zijn. Het \je zette zich n.l. tegen de reeds aanwezige ijsdam vast en hief daardoor de gevaarlijke 'neringen op. Toen daarbij ook de stijging van het water ophield en zelfs val was waar te nemen, was gevaar voorlopig afgewend en kon een deel der vrijwilligers huistoe gaan. Wispelturige Berkel. Na de. doorbraak tussen' Kottenbrug en verdeelwerk en de overstroming van Haarlo trad de Berkel op verschillende plaatsen vrij onverwacht buiten de oevers. Zaterdagnacht en Zondagmorgen liep het water om Borculo van Berkel naar Leerinkbeek, bij kasteel De Heest en later ook bij de Cloese ging het enkele ogenblikken de weilanden in, maar ernstig waren deze overstromingen toch niet. Juist deze telkens wisselende waterstanden en het nog zittende ijs tussen Borculo en Lochem maakten de toestand langs de Berkel onberekenbaar. Afgelopen nacht is echter tussen 1 en 3 uur alle jjs los geschoten en zeer snel af gevoerd. Doordat de Berkel nu grotendeels ijsvrij is, is het overstromingsgevaar voor het Berkelgebied practisch verdwenen. Alleen de toestand op de Bolksbeek was vanmorgen nog onveranderd. Ijsbrekers in het kanaal. Onder leiding vaneen opzichter van Rijkswaterstaat werd gisterenmiddag vanuit Zutphen het ijs in het Twentekanaal tot voorbij de overlaat van de Bolksbeek gebroken. De „Machri''’ en de „Breezand”, de kleinste zelfs met behulp van vier paarden, slaagden volkomen in hun pogingen. Wanneer de ijsdam inde Bolksbeek loskomt is afvoer door het Twentekanaal verzekerd. Officiële belangstelling in Haarlo. Zondagmiddag hebben de minister van Landbouw, Voedselvoorziening en Visserij, de heer S. Mansholt, de Commissaris der Koningin in Gelderland, jhr. Quarlès van Ufford en ir. Noot van de Provinciale Waterstaat een bezoek gebracht aan Haarlo, waar de aangerichte schade werd bezichtigd. Ook de Schipbeek los. De ijsdam inde Schipbeek, die bij de Markveldse stuw enige overstroming veroorzaakte, was weggewerkt, zodat ook daar de toestand vrij gunstig is, De grondduikers onder het Twentekanaal werken weer normaal, waardoor het water vlot kan worden afgevoerd. Hedenmorgen werd ook hier val gemeld. Enkele boerderijen inde buurtschap Stokkum moesten tengevolge van overlast van dooiwater worden orAruimd. Veel kelders liepen onder, maar grote schadg werd niet aangericht.