Hooge Politiek

Het ontwerp tot herziening der kiesdistricten is den 13. Febr. bij de Tweede Kamer ingekomen. Wij hebben het vroeger reeds aangekondigd, in ons nominer van 28 Nov. des vorigen jaars. Onze berichten waren echter toen niet geheel juist, of het ontwerp heeft sedert wijzigingen ondergaan. Genoeg, er wordt thans voorgesteld als volgt: Het getal der leden der Tweede Kamer wordt met vijf vermeerderd. Deze zullen gekozen worden, drie in de nieuw op te richten enkele districten Ileercnveen, Zaandam en Brielle, twee in Tiet en Boxmeer, die tot dubbele districten verheven worden. Hoe zal nu onze provincie volgen3 dit ontwerp verdeeld zijn P Maastricht behoudt zijne twee leden. Maar bet distriet staat aan Roermond af de gemeenten IToensbroek, Schinveld, Merkelbeek, Brunsum, Beek, Spaubeek, Stein, Elsloo en Nuth. Roermond behoudt evenzeer zijn twee vertegenwoordigers. Maar het geeft aan het district Boxmeer over de gemeenten Venlo, Tegelen, BelfelJ, Beesel, f, Kessel, llelden en Maasbree. De gemeenten die lager liggen, behoorden reeds tot Boxmeer. Van Beesel te beginnen znllen dus de Limburgsche bussen naar Boxmeer moeten overgebracht worden, 't Is nog al een eindje ! Vestieen wij nu de aandacht op het district Boxmeer. Daar zullen in 't vervolg twee afgevaardigden gekozen worden. Behalve de gemeenten die er van Limburg bijkomen, krijgt het nog van het district Einlhoven de gemeenten Gemert, Uden, Nistelrode en Botkel; van het distriet 's-Hertogenbosch de gemeenten Grave, Reek, Velp en Zeeland. Wanneer wij nu nog vermelden uit welke gemeenten het district Boxmeer thans bestaat, dan zal men alle gemeenten kennen, waaruit het geprojecteerd dubbel kiesdistrict Boxmeer zou samengesteld zijn. Thans behcoren tot Boxmeer de Noordbrabantsche gemeenten : Boxmeer, Beugen en Rijkevoort, Sambeek, Vierjingsbeek, Maashees en "Overloon, Opjpo, St. Antonis en Ledeacker, Oeffeit, Haps, Gassel, Escharen, Linde, Beers, Cujk en St. Agatha, Waqroy, Mill en St. Ilubert. Voorts de Limburgsche gemeenten : Bergen, Gennep, Mook, Ottersum, Arcen. en Velden, Horst, Grubbenvórst, Sevenum, broekhuizen, Venray, Meerlo en Wansum. Ziedaar de samenstelling van het district Boxmeer. Vroeger heeft men wel eens geklaagd, dat de laatstgemelde Limbwgsche gemeenten, als zijnde bij Noordbrabant ingelijfd, niets te zeggen hadden en op de kiezing geen invloed konden uitoefenen, daar Noordbrabant verre de meerderheid der kiezers had. Is bet thans beter gesteld met het nieuwe kiesdistrict ? Laat ons dit even nagaan. Het getal kiezers in het geheele dubbel district zou zijn 2330. Van deze komen er op de Noordbrabantsche gemeenten 1233; op de Limburgsche 1097. Dus heeft Noordbrabant 136 kiezeis meer dan Limburg. Noordbrabant zou Limburg dus desnoods kunnen dwingen en beido afgevaardigden van daar nemen. Maar er bestaat een aDder bezwaar tegen deze indeeling, waarvan wij reeds vroeger gesproken hebben. De menschen kennen zich niet. Er bestaan weinig betrekkingen tusschen de ingezetenen van Noord brabant en die van Limburg. De meeste gemeenten van Noordbrabant zijn a»n die van Limburg (en omgekeerd) zoo vreemd, als die van China en Japan. Men heeft zelfs de namen nooit gehoord. Zij liggen op grooten afstand van elkander en zijn gescheiden door de Peel en uitgestrekte heidegronden zonder bruikbare wegen. De twee gewesten raken elkander eigenlijk slechts op één punt, bij Maashees. Dus geen relaties en geen commnnicaties. Hoe zullen nu die menschen zamen kiezen ? De Noordbrabanders kennen de candidaten niet van Limburg en de Limburgers evenmin die van Noordbrabant. Dat is een blind werk. Onze Gedeputeerde Staten hebben dat ook begrepen. Toen hun dit project op advies werd gezonden, hebben zij met nadruk op deze bezwaren aangedrongen. Maar het mocht niet baten; hunne vertogen werden in den wind geslageu. Waarom? —ja, waarom? Waarom moet hier aan de natuurlijke ligging geweld worden aangedaan? Waarom moeteu 48 duizend Limburgers (de stad Venlo met zijn 8 duizend inwoners aan het hoofd), onder de Noordbrabantsche gemeente Boxmeer, die 2 duizend zielen telt, gebracht worden ? Waarom? — Dit zal men bij de verkiezing in Juni aanstaande gewaar worden. Wij kunnen er voorloopig niets anders van zeggen, dan dat het is eene daad van hooge politiek. Die hooge politiek ontziet niets, zelfs niet haar eigen stelsel, zelfs niet haar eigen beginselen. En vraagt men naar bewijs, wij hebben het bij de hand. Zietliier. In de Memorie van toelichting tot ditzelfde wetsontwerp, geeft de Minister de redenen op, waarom hij Zaandam van Haarlem wil losmaken en tot een afzonderlijk district verheffen. Die redenen lniden : „Genoegzaam al de gemeenten van de Zaanstreek hebben het verlangen te kennen gege:en, dat zij van het district Haarlem, waarmede zij thans vereenigd zijn, afgescheiden en tol een afzonderlijk district gevormd mogen worden. Zij voeren tot grond hiervan aan, dat tusschen hiar en de overige gemeenten van het district Haarlem, weinig of geen betrekkingen bestaan, en dat de ingezetenen van beide onderdeden'van het district te weinig met elkander in aanraking komen, om eene gewenschle samenwerking bij de verkiezing mogelijk te maken". Aan dit verlangen na heeft de Minister voldaan, en, onzes inziens, terecht. Maar indien er tusschen Haarlem en de Zaanstreek „weinig of geen betrekkingen bestaan", zoo bestaan die evenmin tusschen de Limburgsche en Noordbrabantsche gemeenten, en, indien daar „de beide onderdeden van hel district te weinig met elkander in aanraking komen, om eene gewenschte samenwerking bij de verkiezing mogelijk te maken", dan is dit evenzeer, en waarschijnlijk nog meer, het geval met de onderdeelen van het geprojecteerd dubbel district Boxmeer. Waarom dan hier gaan vereenigen, wat men daar scheidt ? Is, hetgeen waar is in Noordholland, niet ook waar in Limburg ? De Minister verzaakt, gelijk wij zeiden, zijn eigen beginsel, wanneer hij Limburg met Noordbrabant in één district samensmelt. De gemeenten van Limburg hebben wel is waar niet gcrequestreerd, maar de positie was genoegzaam bekend door het advies van Gedeputeerde Staten. Daar zit de knoop niet. De zaak is deze: In Zaandam is men zeker een liberaal afgevaardigde te krijgen, terwijl, wanneer Venlo een district wierd, men zeker was iemand te houden dien men gaarne zou verwijderen. De nieuwe indeeling der kiesdistricten moet weer goed maken wat de liberale partij en hare candidaten in de publieke opinie verloien hebben. De heer Cornelis zal er ook bij winnen, daaiL, hij in 't vervolg geen mededinger meer zal hebbemiCRoermond komt eene plaats oper. Maar ook deze zalJrowist worden. Men verhaalt namelijk, dat de heer di^Lom de Berg tot kantonrechter te Weert zou benoenMl worden, om zich in Juni tegenover den heer Arndïats te kunnen stellen. Zeker schijnt het, dat de heer Cornelis zich niet als kantonrechter laat herbenoemen. Zijn tijd is reeds voorbij. Hij behoelt dus niet vóór 1871 herkozen te worden. De berekening is goed. Men verzekert de positie van den heer Cornelis, die zeer zwak stond — hij erkent het zelf door zijn ontslag als kantonrechter —; men verkrijgt de kans om in Roermond nog eene stem te winnen en in Boxmeer den heer Haffmans den voet te lichten. Zoodoende zou het ministerie in plaats van waarschijnlijk eene stem te verliezen, er twee kunnen winnen. En dat door eene eenvoudige herziening der kiesdistricten! Maar het kan ook missen. De beste berekeningen falen. Wat kunst- en vliegwerk men gebruike, hoe men knippe en versnippere, de volksgeest laat zich niet dwingen.