Zorgvuldig samengesteld, met bronvermelding – deze verzameling is automatisch bijeengebracht, met samenvattingen en labels van een taalmodel (LLM), en verwijst voor elk object naar de bron.

Witwerker

Ambacht en fabriek

tot 1850: 1 op de 8.768 mannen met een beroep in de akten was witwerker. In alle akten samen staat het 1.025 keer.

In het kort

  • Geschreven als: witwerker 519, biljartmaker 423, witwerkersknecht 60, meubelgraveur 2, machinaal meubelmaker 2, lademaker 2, biljartmonteur 2, schappenmaker 2.
  • 35% van de bruidegoms die witwerker waren, had een vader met hetzelfde beroep (126 huwelijksakten waarop ook het beroep van de vader staat).
  • 2,4% trouwde met de dochter van een witwerker; bij toeval zou dat ongeveer 0% zijn (127 akten waarop ook het beroep van de vader van de bruid staat).
  • tot 1850: 1 op de 8.768 mannen met een beroep (294 vermeldingen).
  • 1850-1889: 1 op de 11.040 mannen met een beroep (352 vermeldingen).
  • 1890-1929: 1 op de 16.775 mannen met een beroep (297 vermeldingen).
  • vanaf 1930: 1 op de 22.516 mannen met een beroep (76 vermeldingen).

Wanneer

18001970

Per tien jaar: van elke 1.000 mannen met een beroep in de akten. Wijs een staaf aan of tik erop voor de cijfers.

Waar

Zwolle: 0,073%Delft: 0,065%Groningen: 0,054%Gouda: 0,051%Amsterdam: 0,034%Bergen op Zoom: 0,026%Leiden: 0,019%Den Haag: 0,016%Haarlem: 0,014%Arnhem: 0,011%Leeuwarden: 0,0099%Nijmegen: 0,005%Aarlanderveen: te weinig beroepen voor een percentageAlkmaar: te weinig beroepen voor een percentageAlmelo: te weinig beroepen voor een percentageAndijk: te weinig beroepen voor een percentageApeldoorn: te weinig beroepen voor een percentageBennebroek: te weinig beroepen voor een percentageBergen: te weinig beroepen voor een percentageBergharen: te weinig beroepen voor een percentageBeverwijk: te weinig beroepen voor een percentageBussum: te weinig beroepen voor een percentageCulemborg: te weinig beroepen voor een percentageDeventer: te weinig beroepen voor een percentageDronrijp: te weinig beroepen voor een percentageElburg: te weinig beroepen voor een percentageEnschede: te weinig beroepen voor een percentageGoes: te weinig beroepen voor een percentageGulpen: te weinig beroepen voor een percentageHaren: te weinig beroepen voor een percentageHarlingen: te weinig beroepen voor een percentageHerveld: te weinig beroepen voor een percentageHillegom: te weinig beroepen voor een percentageHoogwoud: te weinig beroepen voor een percentageHoorn: te weinig beroepen voor een percentageKampen: te weinig beroepen voor een percentageKatwijk aan den Rijn: te weinig beroepen voor een percentageKatwijk: te weinig beroepen voor een percentageKrimpen aan de Lek: te weinig beroepen voor een percentageLeens: te weinig beroepen voor een percentageLosser: te weinig beroepen voor een percentageMaasbree: te weinig beroepen voor een percentageMiddelburg: te weinig beroepen voor een percentageNorg: te weinig beroepen voor een percentageOirsbeek: te weinig beroepen voor een percentageOldenzaal: te weinig beroepen voor een percentageOmmerschans: te weinig beroepen voor een percentageOttersum: te weinig beroepen voor een percentageRijssen: te weinig beroepen voor een percentageRoosendaal: te weinig beroepen voor een percentageRotterdam: te weinig beroepen voor een percentageSappemeer: te weinig beroepen voor een percentageTerneuzen: te weinig beroepen voor een percentageTiel: te weinig beroepen voor een percentageUitgeest: te weinig beroepen voor een percentageValburg: te weinig beroepen voor een percentageVenhuizen: te weinig beroepen voor een percentageVlissingen: te weinig beroepen voor een percentageWaalwijk: te weinig beroepen voor een percentageWaspik: te weinig beroepen voor een percentageWestwoud: te weinig beroepen voor een percentageWoensdrecht: te weinig beroepen voor een percentageWormer: te weinig beroepen voor een percentageZaandam: te weinig beroepen voor een percentageZaandijk: te weinig beroepen voor een percentageZierikzee: te weinig beroepen voor een percentageZutphen: te weinig beroepen voor een percentageZwolleDelftGroningenGoudaAmsterdamBergen op ZoomLeidenDen Haag

Een stip per plaats, groter naarmate een groter deel van de mensen met een beroep daar dit beroep had. Een klein open stipje: het beroep staat er, maar minder dan 10 keer of tussen minder dan 40 beroepen. Klik op een stip om naar die plaats te gaan. De lichte stipjes zijn alle plaatsen waar de akten in deze periode beroepen noemen. Waar ze ontbreken, staan er geen beroepen in de index; dat zegt niets over het werk daar. Kaart: CBS gebiedsindelingen via PDOK (CC-BY 4.0).

  1. Zwolle0,073%
  2. Delft0,065%
  3. Groningen0,054%
  4. Gouda0,051%
  5. Amsterdam0,034%
  6. Bergen op Zoom0,026%
  7. Leiden0,019%
  8. Den Haag0,016%
  9. Haarlem0,014%
  10. Arnhem0,011%
  11. Leeuwarden0,0099%
  12. Nijmegen0,005%

Waar het het meest voorkwam

tot 1850

1850-1889

vanaf 1930

Plaatsen met minstens 40 mannen met een beroep in de periode en het beroep minstens 10 keer: het deel van die mannen.

Families waarin het vaak voorkwam

Families met minstens 300 mannen met een beroep in de akten, vanaf 1811: hoeveel keer zo vaak als gemiddeld hun mannen witwerker waren. Tussen haakjes: zoveel van zoveel.

Hoe lees je dit?

Geteld zijn alle keren dat witwerker, of een titel met dezelfde HISCO-code, bij iemand op een geboorte-, huwelijks- of overlijdensakte staat. Een vermelding is geen persoon: een vader van acht kinderen staat op acht geboorteakten.

Of een beroep in de index staat, verschilt per archief: sommige archieven namen het beroep (bijna) nooit over. Dan zegt een lege of dunne balk iets over de index, niet over het werk. Bij vrouwen verschilt het nog meer, daarom krijgen zij geen balk.

Titels zijn samengevoegd tot één schrijfwijze (daglooner en dagloner worden dagloner) en in acht groepen gezet volgens de HISCO-indeling. De groepen staan naast elkaar; het is geen rangorde. 'Arbeider' zonder meer is een eigen groep, want de akte zegt niet waar iemand werkte.

Beroepen uit de akten van de archieven, via Open Archieven (persoonsindex CC0). Gecodeerd met HISCO volgens IISG, HSN release 2020.02 (CC BY-SA 4.0).

Alle beroepen