Zorgvuldig samengesteld, met bronvermelding – deze verzameling is automatisch bijeengebracht, met samenvattingen en labels van een taalmodel (LLM), en verwijst voor elk object naar de bron.

Strijkster

Dienstbodes en andere diensten

vanaf 1930: 1 op de 80 vrouwen met een beroep in de akten was strijkster. In alle akten samen staat het 6.913 keer.

In het kort

  • Geschreven als: strijkster 6.469, dekenstrijker 213, strijker 68, plooister 67, mutsenstrijkster 16, fijnstrijker 15, fijnstrijkster 11, strijkster bij een wasserij 11.
  • 4,4% van de vermeldingen gaat over mannen.
  • tot 1850: 1 op de 2.451 vrouwen met een beroep (259 vermeldingen).
  • 1850-1889: 1 op de 798 vrouwen met een beroep (999 vermeldingen).
  • 1890-1929: 1 op de 118 vrouwen met een beroep (3.685 vermeldingen).
  • vanaf 1930: 1 op de 80 vrouwen met een beroep (1.663 vermeldingen).

Wanneer

18001960

Per tien jaar: van elke 1.000 vrouwen met een beroep in de akten. Wijs een staaf aan of tik erop voor de cijfers.

Waar

Kortenhoef: 5,7%Almelo: 3,9%'s-Graveland: 3,3%Den Haag: 2,9%Nederhorst den Berg: 2,7%Ubbergen: 2,5%Heemstede: 2,1%Doesburg: 1,8%Bussum: 1,8%Maastricht: 1,8%Roermond: 1,7%Apeldoorn: 1,6%Arnhem: 1,4%Renkum: 1,3%Wageningen: 1,2%Enschede: 1,2%Rheden: 1,1%Vaals: 1,1%Beverwijk: 0,85%Hilversum: 0,84%Kerkrade: 0,84%Lochem: 0,84%Vlissingen: 0,82%Haarlem: 0,78%Amsterdam: 0,76%Brummen: 0,76%Zwolle: 0,74%Sloten: 0,69%Deventer: 0,61%Bergen op Zoom: 0,58%Hengelo: 0,57%Nijmegen: 0,56%Leiden: 0,53%Venlo: 0,52%Winschoten: 0,48%Leeuwarden: 0,48%Assen: 0,48%Heerlen: 0,47%Harderwijk: 0,43%Bloemendaal: 0,41%Tiel: 0,41%Zutphen: 0,4%Oldenzaal: 0,34%Sittard: 0,32%Alkmaar: 0,3%Middelburg: 0,26%Groningen: 0,13%Epe: 0,098%Aalten: te weinig beroepen voor een percentageAbbekerk: te weinig beroepen voor een percentageAduard: te weinig beroepen voor een percentageAnkeveen: te weinig beroepen voor een percentageAnna Paulowna: te weinig beroepen voor een percentageAppingedam: te weinig beroepen voor een percentageArcen: te weinig beroepen voor een percentageBeek: te weinig beroepen voor een percentageBelfeld: te weinig beroepen voor een percentageBemmel: te weinig beroepen voor een percentageBerg en Terblijt: te weinig beroepen voor een percentageBlaricum: te weinig beroepen voor een percentageBocholtz: te weinig beroepen voor een percentageBolsward: te weinig beroepen voor een percentageBorculo: te weinig beroepen voor een percentageBorne: te weinig beroepen voor een percentageBreskens: te weinig beroepen voor een percentageBroek in Waterland: te weinig beroepen voor een percentageBroeksittard: te weinig beroepen voor een percentageBrouwershaven: te weinig beroepen voor een percentageBuiksloot: te weinig beroepen voor een percentageBuren: te weinig beroepen voor een percentageCastricum: te weinig beroepen voor een percentageClinge: te weinig beroepen voor een percentageCoevorden: te weinig beroepen voor een percentageCulemborg: te weinig beroepen voor een percentageDen Helder: te weinig beroepen voor een percentageDiemen: te weinig beroepen voor een percentageDinxperlo: te weinig beroepen voor een percentageDoetinchem: te weinig beroepen voor een percentageDokkum: te weinig beroepen voor een percentageDoorwerth: te weinig beroepen voor een percentageDordrecht: te weinig beroepen voor een percentageDreumel: te weinig beroepen voor een percentageDussen: te weinig beroepen voor een percentageDwingeloo: te weinig beroepen voor een percentageEcht: te weinig beroepen voor een percentageEdam: te weinig beroepen voor een percentageEde: te weinig beroepen voor een percentageEibergen: te weinig beroepen voor een percentageEijsden: te weinig beroepen voor een percentageElburg: te weinig beroepen voor een percentageElshout: te weinig beroepen voor een percentageElst: te weinig beroepen voor een percentageEmmen: te weinig beroepen voor een percentageErmelo: te weinig beroepen voor een percentageFinsterwolde: te weinig beroepen voor een percentageFraneker: te weinig beroepen voor een percentageGeleen: te weinig beroepen voor een percentageGendringen: te weinig beroepen voor een percentageGendt: te weinig beroepen voor een percentageGoes: te weinig beroepen voor een percentageGoor: te weinig beroepen voor een percentageGouda: te weinig beroepen voor een percentageGouderak: te weinig beroepen voor een percentageGraauw en Langendam: te weinig beroepen voor een percentageGroenlo: te weinig beroepen voor een percentageGroesbeek: te weinig beroepen voor een percentageGulpen: te weinig beroepen voor een percentageHaarlemmerliede: te weinig beroepen voor een percentageHaastrecht: te weinig beroepen voor een percentageHaelen: te weinig beroepen voor een percentageHalsteren: te weinig beroepen voor een percentageHaren: te weinig beroepen voor een percentageHarlingen: te weinig beroepen voor een percentageHasselt: te weinig beroepen voor een percentageHattem: te weinig beroepen voor een percentageHavelte: te weinig beroepen voor een percentageHedel: te weinig beroepen voor een percentageHeemskerk: te weinig beroepen voor een percentageHeer en Keer: te weinig beroepen voor een percentageHeerde: te weinig beroepen voor een percentageHees: te weinig beroepen voor een percentageHeiloo: te weinig beroepen voor een percentageHeinkenszand: te weinig beroepen voor een percentageHelden: te weinig beroepen voor een percentageHellevoetsluis: te weinig beroepen voor een percentageHet Loo: te weinig beroepen voor een percentageHeukelum: te weinig beroepen voor een percentageHillegom: te weinig beroepen voor een percentageHoensbroek: te weinig beroepen voor een percentageHoogeveen: te weinig beroepen voor een percentageHoogezand: te weinig beroepen voor een percentageHoorn: te weinig beroepen voor een percentageHorst: te weinig beroepen voor een percentageHouthem: te weinig beroepen voor een percentageHuizen: te weinig beroepen voor een percentageHulsberg: te weinig beroepen voor een percentageHulst: te weinig beroepen voor een percentageIJsselmuiden: te weinig beroepen voor een percentageKampen: te weinig beroepen voor een percentageKantens: te weinig beroepen voor een percentageKoog aan de Zaan: te weinig beroepen voor een percentageLaag-Keppel: te weinig beroepen voor een percentageLandsmeer: te weinig beroepen voor een percentageLaren: te weinig beroepen voor een percentageLent: te weinig beroepen voor een percentageLimbricht: te weinig beroepen voor een percentageLisse: te weinig beroepen voor een percentageLoosdrecht: te weinig beroepen voor een percentageLoosduinen: te weinig beroepen voor een percentageLosser: te weinig beroepen voor een percentageMaasbree: te weinig beroepen voor een percentageMartenshoek: te weinig beroepen voor een percentageMarum: te weinig beroepen voor een percentageMedemblik: te weinig beroepen voor een percentageMeerssen: te weinig beroepen voor een percentageMelick: te weinig beroepen voor een percentageMeppel: te weinig beroepen voor een percentageMonnickendam: te weinig beroepen voor een percentageMook: te weinig beroepen voor een percentageMoordrecht: te weinig beroepen voor een percentageNaarden: te weinig beroepen voor een percentageNederweert: te weinig beroepen voor een percentageNeede: te weinig beroepen voor een percentageNieuwe Pekela: te weinig beroepen voor een percentageNijkerk: te weinig beroepen voor een percentageNoorddijk: te weinig beroepen voor een percentageNoordgouwe: te weinig beroepen voor een percentageNoordwijkerhout: te weinig beroepen voor een percentageNuth: te weinig beroepen voor een percentageOldebroek: te weinig beroepen voor een percentageOmmen: te weinig beroepen voor een percentageOosterland: te weinig beroepen voor een percentageOotmarsum: te weinig beroepen voor een percentageOssendrecht: te weinig beroepen voor een percentageOude Pekela: te weinig beroepen voor een percentagePurmerend: te weinig beroepen voor een percentagePutten: te weinig beroepen voor een percentageRijnsburg: te weinig beroepen voor een percentageRoden: te weinig beroepen voor een percentageRoosendaal: te weinig beroepen voor een percentageRotterdam: te weinig beroepen voor een percentageRuinen: te weinig beroepen voor een percentageRuinerwold: te weinig beroepen voor een percentage's-Hertogenbosch: te weinig beroepen voor een percentageSappemeer: te weinig beroepen voor een percentageSas van Gent: te weinig beroepen voor een percentageSassenheim: te weinig beroepen voor een percentageSchaesberg: te weinig beroepen voor een percentageSchagen: te weinig beroepen voor een percentageScheemda: te weinig beroepen voor een percentageSchinnen: te weinig beroepen voor een percentageSchinveld: te weinig beroepen voor een percentageSevenum: te weinig beroepen voor een percentageSimpelveld: te weinig beroepen voor een percentageSint Jansteen: te weinig beroepen voor een percentageSint Laurens: te weinig beroepen voor een percentageSleen: te weinig beroepen voor een percentageSmilde: te weinig beroepen voor een percentageSneek: te weinig beroepen voor een percentageSpaarndam: te weinig beroepen voor een percentageStad Doetinchem: te weinig beroepen voor een percentageSteenbergen: te weinig beroepen voor een percentageSteenwijk: te weinig beroepen voor een percentageSteenwijkerwold: te weinig beroepen voor een percentage't Loo: te weinig beroepen voor een percentageTermunten: te weinig beroepen voor een percentageTerneuzen: te weinig beroepen voor een percentageTholen: te weinig beroepen voor een percentageThorn: te weinig beroepen voor een percentageTubbergen: te weinig beroepen voor een percentageUgchelen: te weinig beroepen voor een percentageUitgeest: te weinig beroepen voor een percentageUithuizen: te weinig beroepen voor een percentageUithuizermeeden: te weinig beroepen voor een percentageUlrum: te weinig beroepen voor een percentageVeendam: te weinig beroepen voor een percentageVeldhoven: te weinig beroepen voor een percentageVelp: te weinig beroepen voor een percentageVlagtwedde: te weinig beroepen voor een percentageVlijmen: te weinig beroepen voor een percentageVoorburg: te weinig beroepen voor een percentageVoorhout: te weinig beroepen voor een percentageWaalwijk: te weinig beroepen voor een percentageWadenoijen: te weinig beroepen voor een percentageWarmenhuizen: te weinig beroepen voor een percentageWarmond: te weinig beroepen voor een percentageWarnsveld: te weinig beroepen voor een percentageWeerselo: te weinig beroepen voor een percentageWeesp: te weinig beroepen voor een percentageWestdorpe: te weinig beroepen voor een percentageWestervoort: te weinig beroepen voor een percentageWierden: te weinig beroepen voor een percentageWijk aan Zee en Duin: te weinig beroepen voor een percentageWijlre: te weinig beroepen voor een percentageWildervank: te weinig beroepen voor een percentageWinsum: te weinig beroepen voor een percentageWinterswijk: te weinig beroepen voor een percentageWisch: te weinig beroepen voor een percentageWormerveer: te weinig beroepen voor een percentageYerseke: te weinig beroepen voor een percentageZaandam: te weinig beroepen voor een percentageZaandijk: te weinig beroepen voor een percentageZalk: te weinig beroepen voor een percentageZaltbommel: te weinig beroepen voor een percentageZandvoort: te weinig beroepen voor een percentageZeist: te weinig beroepen voor een percentageZevenaar: te weinig beroepen voor een percentageZierikzee: te weinig beroepen voor een percentageZoeterwoude: te weinig beroepen voor een percentageZuidbroek: te weinig beroepen voor een percentageZweeloo: te weinig beroepen voor een percentageLonneker: 0,078%KortenhoefAlmelo's-GravelandDen HaagUbbergenHeemstedeDoesburgMaastricht

Een stip per plaats, groter naarmate een groter deel van de mensen met een beroep daar dit beroep had. Een klein open stipje: het beroep staat er, maar minder dan 10 keer of tussen minder dan 40 beroepen. Klik op een stip om naar die plaats te gaan. De lichte stipjes zijn alle plaatsen waar de akten in deze periode beroepen noemen. Waar ze ontbreken, staan er geen beroepen in de index; dat zegt niets over het werk daar. Kaart: CBS gebiedsindelingen via PDOK (CC-BY 4.0).

  1. Kortenhoef5,7%
  2. Almelo3,9%
  3. 's-Graveland3,3%
  4. Den Haag2,9%
  5. Nederhorst den Berg2,7%
  6. Ubbergen2,5%
  7. Heemstede2,1%
  8. Doesburg1,8%
  9. Bussum1,8%
  10. Maastricht1,8%
  11. Roermond1,7%
  12. Apeldoorn1,6%

Waar het het meest voorkwam

tot 1850

1850-1889

1890-1929

vanaf 1930

Plaatsen met minstens 40 vrouwen met een beroep in de periode en het beroep minstens 10 keer: het deel van die vrouwen.

Families waarin het vaak voorkwam

Families met minstens 300 vrouwen met een beroep in de akten, vanaf 1811: hoeveel keer zo vaak als gemiddeld hun vrouwen strijkster waren. Tussen haakjes: zoveel van zoveel.

Hoe lees je dit?

Geteld zijn alle keren dat strijkster, of een titel met dezelfde HISCO-code, bij iemand op een geboorte-, huwelijks- of overlijdensakte staat. Een vermelding is geen persoon: een vader van acht kinderen staat op acht geboorteakten.

Of een beroep in de index staat, verschilt per archief: sommige archieven namen het beroep (bijna) nooit over. Dan zegt een lege of dunne balk iets over de index, niet over het werk. Bij vrouwen verschilt het nog meer, daarom krijgen zij geen balk.

Titels zijn samengevoegd tot één schrijfwijze (daglooner en dagloner worden dagloner) en in acht groepen gezet volgens de HISCO-indeling. De groepen staan naast elkaar; het is geen rangorde. 'Arbeider' zonder meer is een eigen groep, want de akte zegt niet waar iemand werkte.

Beroepen uit de akten van de archieven, via Open Archieven (persoonsindex CC0). Gecodeerd met HISCO volgens IISG, HSN release 2020.02 (CC BY-SA 4.0).

Alle beroepen