Zorgvuldig samengesteld, met bronvermelding – deze verzameling is automatisch bijeengebracht, met samenvattingen en labels van een taalmodel (LLM), en verwijst voor elk object naar de bron.

Oppasser

Dienstbodes en andere diensten

1850-1889: 1 op de 1.277 mannen met een beroep in de akten was oppasser. In alle akten samen staat het 6.643 keer.

In het kort

  • Geschreven als: oppasser 5.904, kinderjuffrouw 509, kinderverzorgster 102, kindermeid 27, oppasseres 26, kindermeisje 22, studentenoppasser 15, oppasser en milicien 7.
  • 11% van de vermeldingen gaat over vrouwen.
  • 6,1% van de bruidegoms die oppasser waren, had een vader met hetzelfde beroep (347 huwelijksakten waarop ook het beroep van de vader staat).
  • 1% trouwde met de dochter van een oppasser; bij toeval zou dat ongeveer 0% zijn (386 akten waarop ook het beroep van de vader van de bruid staat).
  • tot 1850: 1 op de 1.518 mannen met een beroep (1.698 vermeldingen).
  • 1850-1889: 1 op de 1.277 mannen met een beroep (3.044 vermeldingen).
  • 1890-1929: 1 op de 4.378 mannen met een beroep (1.138 vermeldingen).
  • vanaf 1930: 1 op de 27.600 mannen met een beroep (62 vermeldingen).

Wanneer

18001970

Per tien jaar: van elke 1.000 mannen met een beroep in de akten. Wijs een staaf aan of tik erop voor de cijfers.

Waar

Arnhem: 0,44%Rozendaal: 0,38%Zutphen: 0,38%Zwolle: 0,24%Nijmegen: 0,22%Leeuwarden: 0,19%Leiden: 0,16%Den Haag: 0,16%Groningen: 0,15%Harderwijk: 0,13%Borculo: 0,12%Den Helder: 0,097%Roermond: 0,085%Brielle: 0,077%Middelburg: 0,075%Doesburg: 0,062%Velp: 0,058%Rheden: 0,053%Hellevoetsluis: 0,051%Amsterdam: 0,051%Kampen: 0,041%Deventer: 0,037%Almelo: 0,028%Haarlem: 0,02%Bergen op Zoom: 0,018%Aalten: te weinig beroepen voor een percentageApeldoorn: te weinig beroepen voor een percentageAppingedam: te weinig beroepen voor een percentageAssen: te weinig beroepen voor een percentageBarneveld: te weinig beroepen voor een percentageBeilen: te weinig beroepen voor een percentageBeusichem: te weinig beroepen voor een percentageBeverwijk: te weinig beroepen voor een percentageBloemendaal: te weinig beroepen voor een percentageBreda: te weinig beroepen voor een percentageBrummen: te weinig beroepen voor een percentageCoevorden: te weinig beroepen voor een percentageDe Steeg: te weinig beroepen voor een percentageDiemen: te weinig beroepen voor een percentageDriel: te weinig beroepen voor een percentageEdam: te weinig beroepen voor een percentageEde: te weinig beroepen voor een percentageEgmond aan Zee: te weinig beroepen voor een percentageEibergen: te weinig beroepen voor een percentageEmmen: te weinig beroepen voor een percentageEmpe: te weinig beroepen voor een percentageEnkhuizen: te weinig beroepen voor een percentageEnschede: te weinig beroepen voor een percentageEpe: te weinig beroepen voor een percentageErmelo: te weinig beroepen voor een percentageFraneker: te weinig beroepen voor een percentageGenemuiden: te weinig beroepen voor een percentageGoor: te weinig beroepen voor een percentageGouda: te weinig beroepen voor een percentageGraft: te weinig beroepen voor een percentageHatert: te weinig beroepen voor een percentageHedel: te weinig beroepen voor een percentageHeerde: te weinig beroepen voor een percentageHeerewaarden: te weinig beroepen voor een percentageHeerlen: te weinig beroepen voor een percentageHengelo: te weinig beroepen voor een percentageHengelo: te weinig beroepen voor een percentageHeteren: te weinig beroepen voor een percentageHilversum: te weinig beroepen voor een percentageHoogeveen: te weinig beroepen voor een percentageHoorn: te weinig beroepen voor een percentageHorn: te weinig beroepen voor een percentageIJsselmuiden: te weinig beroepen voor een percentageKatwijk: te weinig beroepen voor een percentageKoog aan de Zaan: te weinig beroepen voor een percentageKortenhoef: te weinig beroepen voor een percentageLaren: te weinig beroepen voor een percentageLeens: te weinig beroepen voor een percentageLeeuwen: te weinig beroepen voor een percentageLeiderdorp: te weinig beroepen voor een percentageLochem: te weinig beroepen voor een percentageMaastricht: te weinig beroepen voor een percentageMedemblik: te weinig beroepen voor een percentageMeppel: te weinig beroepen voor een percentageNaarden: te weinig beroepen voor een percentageNorg: te weinig beroepen voor een percentageOldehove: te weinig beroepen voor een percentageOmmerschans: te weinig beroepen voor een percentageOosterbeek: te weinig beroepen voor een percentageOostkapelle: te weinig beroepen voor een percentageOterleek: te weinig beroepen voor een percentageOude Pekela: te weinig beroepen voor een percentagePurmerend: te weinig beroepen voor een percentagePutten: te weinig beroepen voor een percentageRenkum: te weinig beroepen voor een percentageRhienderen: te weinig beroepen voor een percentageRuurlo: te weinig beroepen voor een percentage's-Heer Arendskerke: te weinig beroepen voor een percentage's-Heerenhoek: te weinig beroepen voor een percentageSappemeer: te weinig beroepen voor een percentageScherpenzeel: te weinig beroepen voor een percentageSchokland: te weinig beroepen voor een percentageSchoonhoven: te weinig beroepen voor een percentageSmilde: te weinig beroepen voor een percentageSneek: te weinig beroepen voor een percentageStad Doetinchem: te weinig beroepen voor een percentageTiel: te weinig beroepen voor een percentageTonsel: te weinig beroepen voor een percentageUtrecht: te weinig beroepen voor een percentageVaals: te weinig beroepen voor een percentageVenlo: te weinig beroepen voor een percentageVlissingen: te weinig beroepen voor een percentageVorden: te weinig beroepen voor een percentageWageningen: te weinig beroepen voor een percentageWarnsveld: te weinig beroepen voor een percentageWaspik: te weinig beroepen voor een percentageWeesp: te weinig beroepen voor een percentageWoudrichem: te weinig beroepen voor een percentageZaandam: te weinig beroepen voor een percentageZaandijk: te weinig beroepen voor een percentageZaltbommel: te weinig beroepen voor een percentageZoeterwoude: te weinig beroepen voor een percentageZwartsluis: te weinig beroepen voor een percentageArnhemRozendaalZutphenZwolleNijmegenLeeuwardenLeidenDen Haag

Een stip per plaats, groter naarmate een groter deel van de mensen met een beroep daar dit beroep had. Een klein open stipje: het beroep staat er, maar minder dan 10 keer of tussen minder dan 40 beroepen. Klik op een stip om naar die plaats te gaan. De lichte stipjes zijn alle plaatsen waar de akten in deze periode beroepen noemen. Waar ze ontbreken, staan er geen beroepen in de index; dat zegt niets over het werk daar. Kaart: CBS gebiedsindelingen via PDOK (CC-BY 4.0).

  1. Arnhem0,44%
  2. Rozendaal0,38%
  3. Zutphen0,38%
  4. Zwolle0,24%
  5. Nijmegen0,22%
  6. Leeuwarden0,19%
  7. Leiden0,16%
  8. Den Haag0,16%
  9. Groningen0,15%
  10. Harderwijk0,13%
  11. Borculo0,12%
  12. Den Helder0,097%

Waar het het meest voorkwam

tot 1850

1850-1889

1890-1929

vanaf 1930

Plaatsen met minstens 40 mannen met een beroep in de periode en het beroep minstens 10 keer: het deel van die mannen.

Families waarin het vaak voorkwam

Families met minstens 300 mannen met een beroep in de akten, vanaf 1811: hoeveel keer zo vaak als gemiddeld hun mannen oppasser waren. Tussen haakjes: zoveel van zoveel.

Hoe lees je dit?

Geteld zijn alle keren dat oppasser, of een titel met dezelfde HISCO-code, bij iemand op een geboorte-, huwelijks- of overlijdensakte staat. Een vermelding is geen persoon: een vader van acht kinderen staat op acht geboorteakten.

Of een beroep in de index staat, verschilt per archief: sommige archieven namen het beroep (bijna) nooit over. Dan zegt een lege of dunne balk iets over de index, niet over het werk. Bij vrouwen verschilt het nog meer, daarom krijgen zij geen balk.

Titels zijn samengevoegd tot één schrijfwijze (daglooner en dagloner worden dagloner) en in acht groepen gezet volgens de HISCO-indeling. De groepen staan naast elkaar; het is geen rangorde. 'Arbeider' zonder meer is een eigen groep, want de akte zegt niet waar iemand werkte.

Beroepen uit de akten van de archieven, via Open Archieven (persoonsindex CC0). Gecodeerd met HISCO volgens IISG, HSN release 2020.02 (CC BY-SA 4.0).

Alle beroepen