Zorgvuldig samengesteld, met bronvermelding – deze verzameling is automatisch bijeengebracht, met samenvattingen en labels van een taalmodel (LLM), en verwijst voor elk object naar de bron.

Mangelhoudster

Dienstbodes en andere diensten

vanaf 1930: 1 op de 555 vrouwen met een beroep in de akten was mangelhoudster. In alle akten samen staat het 2.018 keer.

In het kort

  • Geschreven als: mangelhoudster 578, wasverzender 484, mangelaarster 254, sterker 166, stijfster 88, vouwster 71, mangelmeisje 63, mangelvrouw 43.
  • 42% van de vermeldingen gaat over mannen.
  • tot 1850: 1 op de 2.404 vrouwen met een beroep (264 vermeldingen).
  • 1850-1889: 1 op de 1.668 vrouwen met een beroep (478 vermeldingen).
  • 1890-1929: 1 op de 2.434 vrouwen met een beroep (179 vermeldingen).
  • vanaf 1930: 1 op de 555 vrouwen met een beroep (240 vermeldingen).

Wanneer

18001960

Per tien jaar: van elke 1.000 vrouwen met een beroep in de akten. Wijs een staaf aan of tik erop voor de cijfers.

Waar

Amsterdam: 0,53%Apeldoorn: 0,45%Hengelo: 0,38%Zwolle: 0,3%Den Haag: 0,19%Leiden: 0,19%Haarlem: 0,18%Goes: 0,18%Arnhem: 0,13%Almelo: 0,098%Groningen: 0,081%Aduard: te weinig beroepen voor een percentageAlkmaar: te weinig beroepen voor een percentageAnkeveen: te weinig beroepen voor een percentageAppingedam: te weinig beroepen voor een percentageAssen: te weinig beroepen voor een percentageBeek: te weinig beroepen voor een percentageBennebroek: te weinig beroepen voor een percentageBergambacht: te weinig beroepen voor een percentageBergen op Zoom: te weinig beroepen voor een percentageBierum: te weinig beroepen voor een percentageBlaricum: te weinig beroepen voor een percentageBloemendaal: te weinig beroepen voor een percentageBrielle: te weinig beroepen voor een percentageBrummen: te weinig beroepen voor een percentageCastricum: te weinig beroepen voor een percentageDalfsen: te weinig beroepen voor een percentageDoesburg: te weinig beroepen voor een percentageDokkum: te weinig beroepen voor een percentageDussen: te weinig beroepen voor een percentageEde: te weinig beroepen voor een percentageEnschede: te weinig beroepen voor een percentageEpe: te weinig beroepen voor een percentageEzinge: te weinig beroepen voor een percentageGarnwerd: te weinig beroepen voor een percentageGouda: te weinig beroepen voor een percentageGouderak: te weinig beroepen voor een percentageGroenlo: te weinig beroepen voor een percentageHaastrecht: te weinig beroepen voor een percentageHedel: te weinig beroepen voor een percentageHeemstede: te weinig beroepen voor een percentageHeerenveen: te weinig beroepen voor een percentageHellendoorn: te weinig beroepen voor een percentageHillegom: te weinig beroepen voor een percentageHilversum: te weinig beroepen voor een percentageHoogezand: te weinig beroepen voor een percentageIJsselmuiden: te weinig beroepen voor een percentageKampen: te weinig beroepen voor een percentageKerkrade: te weinig beroepen voor een percentageKortenhoef: te weinig beroepen voor een percentageLeeuwarden: te weinig beroepen voor een percentageLeiderdorp: te weinig beroepen voor een percentageLochem: te weinig beroepen voor een percentageLoosdrecht: te weinig beroepen voor een percentageMaastricht: te weinig beroepen voor een percentageMeppel: te weinig beroepen voor een percentageNieuwe Pekela: te weinig beroepen voor een percentageNijmegen: te weinig beroepen voor een percentageRenkum: te weinig beroepen voor een percentageRheden: te weinig beroepen voor een percentageRijssen: te weinig beroepen voor een percentageRoden: te weinig beroepen voor een percentageRoosendaal: te weinig beroepen voor een percentage's-Graveland: te weinig beroepen voor een percentageSappemeer: te weinig beroepen voor een percentageSlochteren: te weinig beroepen voor een percentageSneek: te weinig beroepen voor een percentageSteenwijk: te weinig beroepen voor een percentageStompwijk: te weinig beroepen voor een percentageTiel: te weinig beroepen voor een percentageTonsel: te weinig beroepen voor een percentageUbbergen: te weinig beroepen voor een percentageUithoorn: te weinig beroepen voor een percentageUithuizermeeden: te weinig beroepen voor een percentageVlissingen: te weinig beroepen voor een percentageVoorburg: te weinig beroepen voor een percentageWageningen: te weinig beroepen voor een percentageWarffum: te weinig beroepen voor een percentageWeesp: te weinig beroepen voor een percentageWinsum: te weinig beroepen voor een percentageZaltbommel: te weinig beroepen voor een percentageZandvoort: te weinig beroepen voor een percentageZutphen: te weinig beroepen voor een percentageAmsterdamApeldoornHengeloZwolleDen HaagLeidenHaarlemGoes

Een stip per plaats, groter naarmate een groter deel van de mensen met een beroep daar dit beroep had. Een klein open stipje: het beroep staat er, maar minder dan 10 keer of tussen minder dan 40 beroepen. Klik op een stip om naar die plaats te gaan. De lichte stipjes zijn alle plaatsen waar de akten in deze periode beroepen noemen. Waar ze ontbreken, staan er geen beroepen in de index; dat zegt niets over het werk daar. Kaart: CBS gebiedsindelingen via PDOK (CC-BY 4.0).

  1. Amsterdam0,53%
  2. Apeldoorn0,45%
  3. Hengelo0,38%
  4. Zwolle0,3%
  5. Den Haag0,19%
  6. Leiden0,19%
  7. Haarlem0,18%
  8. Goes0,18%
  9. Arnhem0,13%
  10. Almelo0,098%
  11. Groningen0,081%

Waar het het meest voorkwam

tot 1850

1850-1889

1890-1929

vanaf 1930

Plaatsen met minstens 40 vrouwen met een beroep in de periode en het beroep minstens 10 keer: het deel van die vrouwen.

Families waarin het vaak voorkwam

Families met minstens 300 vrouwen met een beroep in de akten, vanaf 1811: hoeveel keer zo vaak als gemiddeld hun vrouwen mangelhoudster waren. Tussen haakjes: zoveel van zoveel.

Hoe lees je dit?

Geteld zijn alle keren dat mangelhoudster, of een titel met dezelfde HISCO-code, bij iemand op een geboorte-, huwelijks- of overlijdensakte staat. Een vermelding is geen persoon: een vader van acht kinderen staat op acht geboorteakten.

Of een beroep in de index staat, verschilt per archief: sommige archieven namen het beroep (bijna) nooit over. Dan zegt een lege of dunne balk iets over de index, niet over het werk. Bij vrouwen verschilt het nog meer, daarom krijgen zij geen balk.

Titels zijn samengevoegd tot één schrijfwijze (daglooner en dagloner worden dagloner) en in acht groepen gezet volgens de HISCO-indeling. De groepen staan naast elkaar; het is geen rangorde. 'Arbeider' zonder meer is een eigen groep, want de akte zegt niet waar iemand werkte.

Beroepen uit de akten van de archieven, via Open Archieven (persoonsindex CC0). Gecodeerd met HISCO volgens IISG, HSN release 2020.02 (CC BY-SA 4.0).

Alle beroepen