Zorgvuldig samengesteld, met bronvermelding – deze verzameling is automatisch bijeengebracht, met samenvattingen en labels van een taalmodel (LLM), en verwijst voor elk object naar de bron.

Letterzetter

Ambacht en fabriek

1890-1929: 1 op de 307 mannen met een beroep in de akten was letterzetter. In alle akten samen staat het 26.743 keer.

In het kort

  • Geschreven als: letterzetter 26.570, zetter 58, letterzetter en milicien 35, letterzettersknecht 18, chef letterzetter 12, zetter en drukker 11, handdrukker 8, letterzetter en mobiel schutter 6.
  • 7,9% van de bruidegoms die letterzetter waren, had een vader met hetzelfde beroep (4.462 huwelijksakten waarop ook het beroep van de vader staat).
  • 1,2% trouwde met de dochter van een letterzetter; bij toeval zou dat ongeveer 0,2% zijn (4.687 akten waarop ook het beroep van de vader van de bruid staat).
  • tot 1850: 1 op de 1.772 mannen met een beroep (1.455 vermeldingen).
  • 1850-1889: 1 op de 612 mannen met een beroep (6.347 vermeldingen).
  • 1890-1929: 1 op de 307 mannen met een beroep (16.241 vermeldingen).
  • vanaf 1930: 1 op de 644 mannen met een beroep (2.659 vermeldingen).

Wanneer

18001970

Per tien jaar: van elke 1.000 mannen met een beroep in de akten. Wijs een staaf aan of tik erop voor de cijfers.

Waar

Hatert: 1,2%Assen: 0,85%Stad Doetinchem: 0,76%Den Haag: 0,76%Leiden: 0,75%Wageningen: 0,71%Haarlem: 0,65%Neerbosch: 0,6%Nijehaske: 0,58%Groningen: 0,57%Nijmegen: 0,56%Arnhem: 0,56%Deventer: 0,54%Zaltbommel: 0,53%Tiel: 0,53%Winschoten: 0,53%Zwolle: 0,5%Amsterdam: 0,49%Zutphen: 0,48%Leeuwarden: 0,43%Alkmaar: 0,41%Goes: 0,38%Gouda: 0,36%Bolsward: 0,35%Doetinchem: 0,34%Hees: 0,34%Sneek: 0,32%Schoonhoven: 0,32%Middelburg: 0,31%Nijkerk: 0,31%Meppel: 0,3%Kampen: 0,28%Bergen op Zoom: 0,28%Schagen: 0,26%Purmerend: 0,25%Roermond: 0,25%Sappemeer: 0,25%Steenwijk: 0,24%Zaandijk: 0,23%Weesp: 0,23%Venlo: 0,22%Dokkum: 0,2%Wildervank: 0,2%Hoorn: 0,2%Zierikzee: 0,19%Zaandam: 0,19%Epe: 0,19%Almelo: 0,19%Koog aan de Zaan: 0,18%Doesburg: 0,18%Heerenveen: 0,18%Hilversum: 0,18%Terneuzen: 0,18%Appingedam: 0,18%Den Helder: 0,17%Musselkanaal: 0,17%Brielle: 0,16%Maastricht: 0,16%Oldenzaal: 0,16%Apeldoorn: 0,15%Winsum: 0,15%Lochem: 0,15%Culemborg: 0,15%Meerssen: 0,15%Enschede: 0,15%Hulst: 0,14%Druten: 0,14%Hengelo: 0,13%Dalfsen: 0,13%Aalsmeer: 0,13%Enkhuizen: 0,13%Veendam: 0,13%Roosendaal: 0,13%Wormerveer: 0,12%Bussum: 0,12%Edam: 0,12%Dieren: 0,12%Warnsveld: 0,12%Harderwijk: 0,11%Coevorden: 0,11%Sittard: 0,11%Beverwijk: 0,11%Harlingen: 0,1%Franeker: 0,098%Yerseke: 0,098%Hoogeveen: 0,096%Groenlo: 0,096%Bloemendaal: 0,094%Renkum: 0,09%Rheden: 0,087%Heemstede: 0,082%Barneveld: 0,081%Putten: 0,079%Uithuizen: 0,077%Vlissingen: 0,076%Hummelo: 0,072%Emmen: 0,068%Ermelo: 0,066%Hillegom: 0,065%Wijhe: 0,065%Heerlen: 0,064%Velp: 0,063%Delfzijl: 0,06%Elburg: 0,058%Kerkrade: 0,055%Bedum: 0,054%Aalten: 0,051%Waalwijk: 0,048%Winterswijk: 0,047%Hoogezand: 0,038%Ede: 0,033%Slochteren: 0,033%Brummen: 0,029%Oude Pekela: 0,028%Aagtekerke: te weinig beroepen voor een percentageAkersloot: te weinig beroepen voor een percentageAlmen: te weinig beroepen voor een percentageAmbt Delden: te weinig beroepen voor een percentageAmbt Doetinchem: te weinig beroepen voor een percentageAndijk: te weinig beroepen voor een percentageAnkeveen: te weinig beroepen voor een percentageAnloo: te weinig beroepen voor een percentageAnna Paulowna: te weinig beroepen voor een percentageArnemuiden: te weinig beroepen voor een percentageAsperen: te weinig beroepen voor een percentageAssendelft: te weinig beroepen voor een percentageAxel: te weinig beroepen voor een percentageBaflo: te weinig beroepen voor een percentageBakel: te weinig beroepen voor een percentageBalk: te weinig beroepen voor een percentageBarsingerhorn: te weinig beroepen voor een percentageBeerta: te weinig beroepen voor een percentageBeesd: te weinig beroepen voor een percentageBeesel: te weinig beroepen voor een percentageBeilen: te weinig beroepen voor een percentageBellingwolde: te weinig beroepen voor een percentageBennebroek: te weinig beroepen voor een percentageBergambacht: te weinig beroepen voor een percentageBergen: te weinig beroepen voor een percentageBergen: te weinig beroepen voor een percentageBergharen: te weinig beroepen voor een percentageBeusichem: te weinig beroepen voor een percentageBierum: te weinig beroepen voor een percentageBlesdijke: te weinig beroepen voor een percentageBorculo: te weinig beroepen voor een percentageBorger: te weinig beroepen voor een percentageBorgercompagnie: te weinig beroepen voor een percentageBorne: te weinig beroepen voor een percentageBorssele: te weinig beroepen voor een percentageBovenkarspel: te weinig beroepen voor een percentageBovensmilde: te weinig beroepen voor een percentageBreskens: te weinig beroepen voor een percentageBroek: te weinig beroepen voor een percentageBroek op Langedijk: te weinig beroepen voor een percentageBrunssum: te weinig beroepen voor een percentageBuiksloot: te weinig beroepen voor een percentageBuren: te weinig beroepen voor een percentageBurgwerd: te weinig beroepen voor een percentageCadier en Keer: te weinig beroepen voor een percentageDalen: te weinig beroepen voor een percentageDantumawoude: te weinig beroepen voor een percentageDe Hoven: te weinig beroepen voor een percentageDe Rijp: te weinig beroepen voor een percentageDeil: te weinig beroepen voor een percentageDelden: te weinig beroepen voor een percentageDelft: te weinig beroepen voor een percentageDiemen: te weinig beroepen voor een percentageDiepenveen: te weinig beroepen voor een percentageDiever: te weinig beroepen voor een percentageDodewaard: te weinig beroepen voor een percentageDoorwerth: te weinig beroepen voor een percentageDordrecht: te weinig beroepen voor een percentageDrachten: te weinig beroepen voor een percentageDreischor: te weinig beroepen voor een percentageDriel: te weinig beroepen voor een percentageDronrijp: te weinig beroepen voor een percentageDrunen: te weinig beroepen voor een percentageDussen: te weinig beroepen voor een percentageDwingeloo: te weinig beroepen voor een percentageEcht: te weinig beroepen voor een percentageEchteld: te weinig beroepen voor een percentageEefde: te weinig beroepen voor een percentageEelde: te weinig beroepen voor een percentageEenrum: te weinig beroepen voor een percentageEes: te weinig beroepen voor een percentageEgmond aan Zee: te weinig beroepen voor een percentageEibergen: te weinig beroepen voor een percentageElden: te weinig beroepen voor een percentageEllecom: te weinig beroepen voor een percentageElst: te weinig beroepen voor een percentageEmst: te weinig beroepen voor een percentageEst: te weinig beroepen voor een percentageEsveld: te weinig beroepen voor een percentageEzinge: te weinig beroepen voor een percentageFarmsum: te weinig beroepen voor een percentageFoxham: te weinig beroepen voor een percentageGameren: te weinig beroepen voor een percentageGeervliet: te weinig beroepen voor een percentageGeldermalsen: te weinig beroepen voor een percentageGeleen: te weinig beroepen voor een percentageGendringen: te weinig beroepen voor een percentageGenemuiden: te weinig beroepen voor een percentageGennep: te weinig beroepen voor een percentageGieten: te weinig beroepen voor een percentageGiethoorn: te weinig beroepen voor een percentageGoingarijp: te weinig beroepen voor een percentageGorredijk: te weinig beroepen voor een percentageGorssel: te weinig beroepen voor een percentageGouderak: te weinig beroepen voor een percentageGrijpskerk: te weinig beroepen voor een percentageGroede: te weinig beroepen voor een percentageGroesbeek: te weinig beroepen voor een percentageGrootegast: te weinig beroepen voor een percentageGulpen: te weinig beroepen voor een percentageHaaften: te weinig beroepen voor een percentageHaamstede: te weinig beroepen voor een percentageHaarlemmerliede: te weinig beroepen voor een percentageHaastrecht: te weinig beroepen voor een percentageHalsteren: te weinig beroepen voor een percentageHardenberg: te weinig beroepen voor een percentageHaren: te weinig beroepen voor een percentageHasselt: te weinig beroepen voor een percentageHattem: te weinig beroepen voor een percentageHavelte: te weinig beroepen voor een percentageHedel: te weinig beroepen voor een percentageHedikhuizen: te weinig beroepen voor een percentageHeemse: te weinig beroepen voor een percentageHeer en Keer: te weinig beroepen voor een percentageHeerde: te weinig beroepen voor een percentageHeerewaarden: te weinig beroepen voor een percentageHeidenhoek: te weinig beroepen voor een percentageHeiloo: te weinig beroepen voor een percentageHeino: te weinig beroepen voor een percentageHellendoorn: te weinig beroepen voor een percentageHellevoetsluis: te weinig beroepen voor een percentageHelling: te weinig beroepen voor een percentageHengelo: te weinig beroepen voor een percentageHengstdijk: te weinig beroepen voor een percentageHerpt: te weinig beroepen voor een percentageHerten: te weinig beroepen voor een percentageHerwen: te weinig beroepen voor een percentageHerwijnen: te weinig beroepen voor een percentageHeukelum: te weinig beroepen voor een percentageHeythuysen: te weinig beroepen voor een percentageHoedekenskerke: te weinig beroepen voor een percentageHoenderloo: te weinig beroepen voor een percentageHoensbroek: te weinig beroepen voor een percentageHoofdplaat: te weinig beroepen voor een percentageHoogwoud: te weinig beroepen voor een percentageHouthem: te weinig beroepen voor een percentageHoutrijk en Polanen: te weinig beroepen voor een percentageHuizen: te weinig beroepen voor een percentageHulsberg: te weinig beroepen voor een percentageIJlst: te weinig beroepen voor een percentageIJsselmuiden: te weinig beroepen voor een percentageIJsselstein: te weinig beroepen voor een percentageIlpendam: te weinig beroepen voor een percentageJoure: te weinig beroepen voor een percentageKalkwijk: te weinig beroepen voor een percentageKallenbroek: te weinig beroepen voor een percentageKantens: te weinig beroepen voor een percentageKapelle: te weinig beroepen voor een percentageKattendijke: te weinig beroepen voor een percentageKatwijk: te weinig beroepen voor een percentageKesteren: te weinig beroepen voor een percentageKleinemeer: te weinig beroepen voor een percentageKloetinge: te weinig beroepen voor een percentageKoedijk: te weinig beroepen voor een percentageKolham: te weinig beroepen voor een percentageKollum: te weinig beroepen voor een percentageKortezwaag: te weinig beroepen voor een percentageKostverloren: te weinig beroepen voor een percentageKrimpen aan den IJssel: te weinig beroepen voor een percentageKrommenie: te weinig beroepen voor een percentageKruiningen: te weinig beroepen voor een percentageLaag-Keppel: te weinig beroepen voor een percentageLandsmeer: te weinig beroepen voor een percentageLangerak: te weinig beroepen voor een percentageLaren: te weinig beroepen voor een percentageLaren: te weinig beroepen voor een percentageLeek: te weinig beroepen voor een percentageLeesten: te weinig beroepen voor een percentageLeiderdorp: te weinig beroepen voor een percentageLemmer: te weinig beroepen voor een percentageLippenhuizen: te weinig beroepen voor een percentageLisse: te weinig beroepen voor een percentageLoosduinen: te weinig beroepen voor een percentageLosser: te weinig beroepen voor een percentageMaasbree: te weinig beroepen voor een percentageMaasniel: te weinig beroepen voor een percentageMartenshoek: te weinig beroepen voor een percentageMaurik: te weinig beroepen voor een percentageMedemblik: te weinig beroepen voor een percentageMeeden: te weinig beroepen voor een percentageMelick: te weinig beroepen voor een percentageMidwolda: te weinig beroepen voor een percentageMonnickendam: te weinig beroepen voor een percentageMoordrecht: te weinig beroepen voor een percentageMuntendam: te weinig beroepen voor een percentageMussel: te weinig beroepen voor een percentageNaarden: te weinig beroepen voor een percentageNederhemert: te weinig beroepen voor een percentageNederweert: te weinig beroepen voor een percentageNieuw-Buinen: te weinig beroepen voor een percentageNieuwe Niedorp: te weinig beroepen voor een percentageNieuwe Pekela: te weinig beroepen voor een percentageNieuwenhoorn: te weinig beroepen voor een percentageNieuwveen: te weinig beroepen voor een percentageNijland: te weinig beroepen voor een percentageNoord-Scharwoude: te weinig beroepen voor een percentageNoord: te weinig beroepen voor een percentageNoordbroek: te weinig beroepen voor een percentageNoorddijk: te weinig beroepen voor een percentageNoorderhoogebrug: te weinig beroepen voor een percentageNoordgouwe: te weinig beroepen voor een percentageNoordwijk: te weinig beroepen voor een percentageNoordwijkerhout: te weinig beroepen voor een percentageNorg: te weinig beroepen voor een percentageNunspeet: te weinig beroepen voor een percentageOdoorn: te weinig beroepen voor een percentageOhé en Laak: te weinig beroepen voor een percentageOldemarkt: te weinig beroepen voor een percentageOmmen: te weinig beroepen voor een percentageOnstwedde: te weinig beroepen voor een percentageOosseld: te weinig beroepen voor een percentageOostburg: te weinig beroepen voor een percentageOosterbeek: te weinig beroepen voor een percentageOosterhoogebrug: te weinig beroepen voor een percentageOostvoorne: te weinig beroepen voor een percentageOphemert: te weinig beroepen voor een percentageOpheusden: te weinig beroepen voor een percentageOpijnen: te weinig beroepen voor een percentageOpperdoes: te weinig beroepen voor een percentageOud-Valkenburg: te weinig beroepen voor een percentageOud-Vossemeer: te weinig beroepen voor een percentageOudehaske: te weinig beroepen voor een percentageOudheusden: te weinig beroepen voor een percentageOudkarspel: te weinig beroepen voor een percentageOudleusen: te weinig beroepen voor een percentageOuwerkerk: te weinig beroepen voor een percentageOverasselt: te weinig beroepen voor een percentagePeize: te weinig beroepen voor een percentagePhilippine: te weinig beroepen voor een percentageRansdorp: te weinig beroepen voor een percentageRetranchement: te weinig beroepen voor een percentageRijnsburg: te weinig beroepen voor een percentageRijssen: te weinig beroepen voor een percentageRijswijk: te weinig beroepen voor een percentageRijswijk: te weinig beroepen voor een percentageRilland: te weinig beroepen voor een percentageRolde: te weinig beroepen voor een percentageRuinen: te weinig beroepen voor een percentage's-Graveland: te weinig beroepen voor een percentage's-Heer Arendskerke: te weinig beroepen voor een percentage's-Hertogenbosch: te weinig beroepen voor een percentageSas van Gent: te weinig beroepen voor een percentageSassenheim: te weinig beroepen voor een percentageSchaesberg: te weinig beroepen voor een percentageScheemda: te weinig beroepen voor een percentageSchermerhorn: te weinig beroepen voor een percentageScherpenisse: te weinig beroepen voor een percentageScherpenzeel: te weinig beroepen voor een percentageSchin op Geul: te weinig beroepen voor een percentageSchoonebeek: te weinig beroepen voor een percentageSchoorl: te weinig beroepen voor een percentageSchraard: te weinig beroepen voor een percentageSint Annaparochie: te weinig beroepen voor een percentageSint Jansteen: te weinig beroepen voor een percentageSint Odiliënberg: te weinig beroepen voor een percentageSint Philipsland: te weinig beroepen voor een percentageSlichtenhorst: te weinig beroepen voor een percentageSloten: te weinig beroepen voor een percentageSmilde: te weinig beroepen voor een percentageSolwerd: te weinig beroepen voor een percentageSprang: te weinig beroepen voor een percentageStad Hardenberg: te weinig beroepen voor een percentageStadskanaal: te weinig beroepen voor een percentageStaphorst: te weinig beroepen voor een percentageSteenbergen: te weinig beroepen voor een percentageSteenderen: te weinig beroepen voor een percentageSteenwijkerwold: te weinig beroepen voor een percentageStein: te weinig beroepen voor een percentageStieltjeskanaal: te weinig beroepen voor een percentageStolwijk: te weinig beroepen voor een percentageStompwijk: te weinig beroepen voor een percentageStootshorn: te weinig beroepen voor een percentageSusteren: te weinig beroepen voor een percentageSwalmen: te weinig beroepen voor een percentage't Zandt: te weinig beroepen voor een percentageTegelen: te weinig beroepen voor een percentageTen Boer: te weinig beroepen voor een percentageTerborg: te weinig beroepen voor een percentageTermunten: te weinig beroepen voor een percentageTholen: te weinig beroepen voor een percentageTjalleberd: te weinig beroepen voor een percentageTjamsweer: te weinig beroepen voor een percentageTolbert: te weinig beroepen voor een percentageTonsel: te weinig beroepen voor een percentageTwello: te weinig beroepen voor een percentageUbbergen: te weinig beroepen voor een percentageUitgeest: te weinig beroepen voor een percentageUithoorn: te weinig beroepen voor een percentageUithuizermeeden: te weinig beroepen voor een percentageUitwierde: te weinig beroepen voor een percentageUlrum: te weinig beroepen voor een percentageUtrecht: te weinig beroepen voor een percentageVaals: te weinig beroepen voor een percentageValburg: te weinig beroepen voor een percentageVarsseveld: te weinig beroepen voor een percentageVeen: te weinig beroepen voor een percentageVeenhuizen: te weinig beroepen voor een percentageVeere: te weinig beroepen voor een percentageVenhuizen: te weinig beroepen voor een percentageVenray: te weinig beroepen voor een percentageVierpolders: te weinig beroepen voor een percentageVlagtwedde: te weinig beroepen voor een percentageVledder: te weinig beroepen voor een percentageVlijmen: te weinig beroepen voor een percentageVoerendaal: te weinig beroepen voor een percentageVoorburg: te weinig beroepen voor een percentageVoorschoten: te weinig beroepen voor een percentageVries: te weinig beroepen voor een percentageVuren: te weinig beroepen voor een percentageWaddinxveen: te weinig beroepen voor een percentageWadenoijen: te weinig beroepen voor een percentageWamel: te weinig beroepen voor een percentageWanneperveen: te weinig beroepen voor een percentageWarder: te weinig beroepen voor een percentageWedde: te weinig beroepen voor een percentageWehl: te weinig beroepen voor een percentageWemeldinge: te weinig beroepen voor een percentageWervershoof: te weinig beroepen voor een percentageWestervoort: te weinig beroepen voor een percentageWestzaan: te weinig beroepen voor een percentageWeurt: te weinig beroepen voor een percentageWijchen: te weinig beroepen voor een percentageWijckel: te weinig beroepen voor een percentageWijk aan Zee en Duin: te weinig beroepen voor een percentageWijk en Aalburg: te weinig beroepen voor een percentageWilp: te weinig beroepen voor een percentageWinkel: te weinig beroepen voor een percentageWinssen: te weinig beroepen voor een percentageWirdum: te weinig beroepen voor een percentageWisch: te weinig beroepen voor een percentageWittem: te weinig beroepen voor een percentageWitten: te weinig beroepen voor een percentageWoensdrecht: te weinig beroepen voor een percentageWolvega: te weinig beroepen voor een percentageWorkum: te weinig beroepen voor een percentageWoudrichem: te weinig beroepen voor een percentageZalk: te weinig beroepen voor een percentageZandvoort: te weinig beroepen voor een percentageZelhem: te weinig beroepen voor een percentageZevenaar: te weinig beroepen voor een percentageZoelen: te weinig beroepen voor een percentageZoeterwoude: te weinig beroepen voor een percentageZuid-Scharwoude: te weinig beroepen voor een percentageZuidbroek: te weinig beroepen voor een percentageZuiddorpe: te weinig beroepen voor een percentageZuidlaren: te weinig beroepen voor een percentageZuidveen: te weinig beroepen voor een percentageZwaag: te weinig beroepen voor een percentageZwartsluis: te weinig beroepen voor een percentageZweins: te weinig beroepen voor een percentageLonneker: 0,016%HatertAssenStad DoetinchemDen HaagLeidenWageningenHaarlemNeerbosch

Een stip per plaats, groter naarmate een groter deel van de mensen met een beroep daar dit beroep had. Een klein open stipje: het beroep staat er, maar minder dan 10 keer of tussen minder dan 40 beroepen. Klik op een stip om naar die plaats te gaan. De lichte stipjes zijn alle plaatsen waar de akten in deze periode beroepen noemen. Waar ze ontbreken, staan er geen beroepen in de index; dat zegt niets over het werk daar. Kaart: CBS gebiedsindelingen via PDOK (CC-BY 4.0).

  1. Hatert1,2%
  2. Assen0,85%
  3. Stad Doetinchem0,76%
  4. Den Haag0,76%
  5. Leiden0,75%
  6. Wageningen0,71%
  7. Haarlem0,65%
  8. Neerbosch0,6%
  9. Nijehaske0,58%
  10. Groningen0,57%
  11. Nijmegen0,56%
  12. Arnhem0,56%

Waar het het meest voorkwam

tot 1850

1850-1889

1890-1929

vanaf 1930

Plaatsen met minstens 40 mannen met een beroep in de periode en het beroep minstens 10 keer: het deel van die mannen.

Families waarin het vaak voorkwam

Families met minstens 300 mannen met een beroep in de akten, vanaf 1811: hoeveel keer zo vaak als gemiddeld hun mannen letterzetter waren. Tussen haakjes: zoveel van zoveel.

Hoe lees je dit?

Geteld zijn alle keren dat letterzetter, of een titel met dezelfde HISCO-code, bij iemand op een geboorte-, huwelijks- of overlijdensakte staat. Een vermelding is geen persoon: een vader van acht kinderen staat op acht geboorteakten.

Of een beroep in de index staat, verschilt per archief: sommige archieven namen het beroep (bijna) nooit over. Dan zegt een lege of dunne balk iets over de index, niet over het werk. Bij vrouwen verschilt het nog meer, daarom krijgen zij geen balk.

Titels zijn samengevoegd tot één schrijfwijze (daglooner en dagloner worden dagloner) en in acht groepen gezet volgens de HISCO-indeling. De groepen staan naast elkaar; het is geen rangorde. 'Arbeider' zonder meer is een eigen groep, want de akte zegt niet waar iemand werkte.

Beroepen uit de akten van de archieven, via Open Archieven (persoonsindex CC0). Gecodeerd met HISCO volgens IISG, HSN release 2020.02 (CC BY-SA 4.0).

Alle beroepen