Zorgvuldig samengesteld, met bronvermelding – deze verzameling is automatisch bijeengebracht, met samenvattingen en labels van een taalmodel (LLM), en verwijst voor elk object naar de bron.

Instrumentmaker

Ambacht en fabriek

vanaf 1930: 1 op de 961 mannen met een beroep in de akten was instrumentmaker. In alle akten samen staat het 5.073 keer.

In het kort

  • Geschreven als: instrumentmaker 4.433, gasmetermaker 213, balansenmaker 160, basculemaker 28, instrumentmakersknecht 19, metermaker 18, gasmeterhersteller 16, barometermaker 14.
  • 9,6% van de bruidegoms die instrumentmaker waren, had een vader met hetzelfde beroep (1.319 huwelijksakten waarop ook het beroep van de vader staat).
  • 0,8% trouwde met de dochter van een instrumentmaker; bij toeval zou dat ongeveer 0% zijn (1.333 akten waarop ook het beroep van de vader van de bruid staat).
  • tot 1850: 1 op de 6.182 mannen met een beroep (417 vermeldingen).
  • 1850-1889: 1 op de 3.870 mannen met een beroep (1.004 vermeldingen).
  • 1890-1929: 1 op de 2.676 mannen met een beroep (1.862 vermeldingen).
  • vanaf 1930: 1 op de 961 mannen met een beroep (1.781 vermeldingen).

Wanneer

18001970

Per tien jaar: van elke 1.000 mannen met een beroep in de akten. Wijs een staaf aan of tik erop voor de cijfers.

Waar

Dordrecht: 0,25%Den Haag: 0,22%Voorburg: 0,22%Leiden: 0,17%Hilversum: 0,17%Venlo: 0,13%Arnhem: 0,13%Amsterdam: 0,12%Haarlem: 0,11%Groningen: 0,093%Alkmaar: 0,084%Zwolle: 0,081%Brummen: 0,073%Beverwijk: 0,071%Deventer: 0,055%Apeldoorn: 0,055%Leeuwarden: 0,052%Zaandam: 0,05%Hengelo: 0,049%Nijmegen: 0,049%Den Helder: 0,041%Middelburg: 0,039%Zutphen: 0,037%Maastricht: 0,022%Wageningen: 0,02%Ede: 0,019%Gouda: 0,017%Kampen: 0,012%Enschede: 0,011%Aalsmeer: te weinig beroepen voor een percentageAalten: te weinig beroepen voor een percentageAdorp: te weinig beroepen voor een percentageAlmelo: te weinig beroepen voor een percentageAmersfoort: te weinig beroepen voor een percentageAmmerzoden: te weinig beroepen voor een percentageAnloo: te weinig beroepen voor een percentageAnna Paulowna: te weinig beroepen voor een percentageAssen: te weinig beroepen voor een percentageAssendelft: te weinig beroepen voor een percentageAxel: te weinig beroepen voor een percentageBaflo: te weinig beroepen voor een percentageBarneveld: te weinig beroepen voor een percentageBarsingerhorn: te weinig beroepen voor een percentageBedum: te weinig beroepen voor een percentageBeesel: te weinig beroepen voor een percentageBeilen: te weinig beroepen voor een percentageBennebroek: te weinig beroepen voor een percentageBergambacht: te weinig beroepen voor een percentageBergen: te weinig beroepen voor een percentageBergen op Zoom: te weinig beroepen voor een percentageBerkhout: te weinig beroepen voor een percentageBeuningen: te weinig beroepen voor een percentageBeusichem: te weinig beroepen voor een percentageBloemendaal: te weinig beroepen voor een percentageBolsward: te weinig beroepen voor een percentageBorculo: te weinig beroepen voor een percentageBorger: te weinig beroepen voor een percentageBorne: te weinig beroepen voor een percentageBovenkarspel: te weinig beroepen voor een percentageBreskens: te weinig beroepen voor een percentageBrielle: te weinig beroepen voor een percentageBroek op Langedijk: te weinig beroepen voor een percentageBroeksittard: te weinig beroepen voor een percentageBrunssum: te weinig beroepen voor een percentageBuren: te weinig beroepen voor een percentageBussum: te weinig beroepen voor een percentageCallantsoog: te weinig beroepen voor een percentageCastricum: te weinig beroepen voor een percentageClinge: te weinig beroepen voor een percentageCoevorden: te weinig beroepen voor een percentageCulemborg: te weinig beroepen voor een percentageDe Bilt: te weinig beroepen voor een percentageDelft: te weinig beroepen voor een percentageDen Ham: te weinig beroepen voor een percentageDiemen: te weinig beroepen voor een percentageDiepenveen: te weinig beroepen voor een percentageDodewaard: te weinig beroepen voor een percentageDoesburg: te weinig beroepen voor een percentageDoetinchem: te weinig beroepen voor een percentageDomburg: te weinig beroepen voor een percentageDrachten: te weinig beroepen voor een percentageDrunen: te weinig beroepen voor een percentageDruten: te weinig beroepen voor een percentageDuiven: te weinig beroepen voor een percentageDwingeloo: te weinig beroepen voor een percentageEdam: te weinig beroepen voor een percentageEelde: te weinig beroepen voor een percentageEgmond aan Zee: te weinig beroepen voor een percentageElst: te weinig beroepen voor een percentageEmmen: te weinig beroepen voor een percentageEnkhuizen: te weinig beroepen voor een percentageEpe: te weinig beroepen voor een percentageErmelo: te weinig beroepen voor een percentageEst: te weinig beroepen voor een percentageFraneker: te weinig beroepen voor een percentageGennep: te weinig beroepen voor een percentageGoes: te weinig beroepen voor een percentageGorssel: te weinig beroepen voor een percentageGraft: te weinig beroepen voor een percentageGrijpskerk: te weinig beroepen voor een percentageGroede: te weinig beroepen voor een percentageGroenlo: te weinig beroepen voor een percentageGroesbeek: te weinig beroepen voor een percentageGrootegast: te weinig beroepen voor een percentageHaarlemmerliede: te weinig beroepen voor een percentageHarderwijk: te weinig beroepen voor een percentageHaren: te weinig beroepen voor een percentageHatert: te weinig beroepen voor een percentageHattem: te weinig beroepen voor een percentageHavelte: te weinig beroepen voor een percentageHeemskerk: te weinig beroepen voor een percentageHeemstede: te weinig beroepen voor een percentageHeerde: te weinig beroepen voor een percentageHeerenveen: te weinig beroepen voor een percentageHeerewaarden: te weinig beroepen voor een percentageHeerlen: te weinig beroepen voor een percentageHeiloo: te weinig beroepen voor een percentageHellendoorn: te weinig beroepen voor een percentageHellevoetsluis: te weinig beroepen voor een percentageHeteren: te weinig beroepen voor een percentageHoensbroek: te weinig beroepen voor een percentageHoofdplaat: te weinig beroepen voor een percentageHoogeveen: te weinig beroepen voor een percentageHoogezand: te weinig beroepen voor een percentageHoorn: te weinig beroepen voor een percentageHouten: te weinig beroepen voor een percentageHouthem: te weinig beroepen voor een percentageHoutrijk en Polanen: te weinig beroepen voor een percentageHuissen: te weinig beroepen voor een percentageHuizen: te weinig beroepen voor een percentageHulst: te weinig beroepen voor een percentageIJsselmuiden: te weinig beroepen voor een percentageIlpendam: te weinig beroepen voor een percentageIttersum: te weinig beroepen voor een percentageKatwijk aan Zee: te weinig beroepen voor een percentageKatwijk: te weinig beroepen voor een percentageKatwijk: te weinig beroepen voor een percentageKerkrade: te weinig beroepen voor een percentageKesteren: te weinig beroepen voor een percentageKrimpen aan de Lek: te weinig beroepen voor een percentageKrimpen aan den IJssel: te weinig beroepen voor een percentageKrommenie: te weinig beroepen voor een percentageKuinre: te weinig beroepen voor een percentageLandsmeer: te weinig beroepen voor een percentageLaren: te weinig beroepen voor een percentageLaren: te weinig beroepen voor een percentageLeek: te weinig beroepen voor een percentageLeens: te weinig beroepen voor een percentageLeiderdorp: te weinig beroepen voor een percentageLeusden: te weinig beroepen voor een percentageLichtenvoorde: te weinig beroepen voor een percentageLisse: te weinig beroepen voor een percentageLonneker: te weinig beroepen voor een percentageMaasbree: te weinig beroepen voor een percentageMedemblik: te weinig beroepen voor een percentageMeeden: te weinig beroepen voor een percentageMeppel: te weinig beroepen voor een percentageMonnickendam: te weinig beroepen voor een percentageMuiden: te weinig beroepen voor een percentageMuntendam: te weinig beroepen voor een percentageNaarden: te weinig beroepen voor een percentageNieuw-Helvoet: te weinig beroepen voor een percentageNieuwe Niedorp: te weinig beroepen voor een percentageNieuwe Pekela: te weinig beroepen voor een percentageNijeveen: te weinig beroepen voor een percentageNijkerk: te weinig beroepen voor een percentageNoorddijk: te weinig beroepen voor een percentageNoordwijk: te weinig beroepen voor een percentageNoordwijkerhout: te weinig beroepen voor een percentageOdoorn: te weinig beroepen voor een percentageOldebroek: te weinig beroepen voor een percentageOnstwedde: te weinig beroepen voor een percentageOostkapelle: te weinig beroepen voor een percentageOssendrecht: te weinig beroepen voor een percentagePannerden: te weinig beroepen voor een percentagePeize: te weinig beroepen voor een percentagePosterholt: te weinig beroepen voor een percentagePurmerend: te weinig beroepen voor een percentagePutten: te weinig beroepen voor een percentageRenkum: te weinig beroepen voor een percentageRheden: te weinig beroepen voor een percentageRhenen: te weinig beroepen voor een percentageRijswijk: te weinig beroepen voor een percentageRoden: te weinig beroepen voor een percentageRoermond: te weinig beroepen voor een percentageRolde: te weinig beroepen voor een percentageRoosendaal: te weinig beroepen voor een percentageRozendaal: te weinig beroepen voor een percentage's-Graveland: te weinig beroepen voor een percentageSappemeer: te weinig beroepen voor een percentageSassenheim: te weinig beroepen voor een percentageSchaesberg: te weinig beroepen voor een percentageSchagen: te weinig beroepen voor een percentageScheemda: te weinig beroepen voor een percentageScherpenzeel: te weinig beroepen voor een percentageSchoonhoven: te weinig beroepen voor een percentageSint Pancras: te weinig beroepen voor een percentageSittard: te weinig beroepen voor een percentageSlochteren: te weinig beroepen voor een percentageSloten: te weinig beroepen voor een percentageSneek: te weinig beroepen voor een percentageSoest: te weinig beroepen voor een percentageSprang-Capelle: te weinig beroepen voor een percentageSteenderen: te weinig beroepen voor een percentageSteenwijk: te weinig beroepen voor een percentageSteenwijkerwold: te weinig beroepen voor een percentageStiens: te weinig beroepen voor een percentageStompwijk: te weinig beroepen voor een percentageTegelen: te weinig beroepen voor een percentageTerborg: te weinig beroepen voor een percentageTerneuzen: te weinig beroepen voor een percentageTiel: te weinig beroepen voor een percentageTonsel: te weinig beroepen voor een percentageUitgeest: te weinig beroepen voor een percentageUithuizen: te weinig beroepen voor een percentageUlrum: te weinig beroepen voor een percentageUtrecht: te weinig beroepen voor een percentageVaals: te weinig beroepen voor een percentageValburg: te weinig beroepen voor een percentageVeendam: te weinig beroepen voor een percentageVelp: te weinig beroepen voor een percentageVenray: te weinig beroepen voor een percentageVlijmen: te weinig beroepen voor een percentageVlissingen: te weinig beroepen voor een percentageVoorschoten: te weinig beroepen voor een percentageVught: te weinig beroepen voor een percentageWaddinxveen: te weinig beroepen voor een percentageWadenoijen: te weinig beroepen voor een percentageWamel: te weinig beroepen voor een percentageWarffum: te weinig beroepen voor een percentageWarmond: te weinig beroepen voor een percentageWarnsveld: te weinig beroepen voor een percentageWeesp: te weinig beroepen voor een percentageWildervank: te weinig beroepen voor een percentageWinschoten: te weinig beroepen voor een percentageWinsum: te weinig beroepen voor een percentageWinterswijk: te weinig beroepen voor een percentageWisch: te weinig beroepen voor een percentageWormerveer: te weinig beroepen voor een percentageWoubrugge: te weinig beroepen voor een percentageZaandijk: te weinig beroepen voor een percentageZaltbommel: te weinig beroepen voor een percentageZandvoort: te weinig beroepen voor een percentageZeist: te weinig beroepen voor een percentageZelhem: te weinig beroepen voor een percentageZevenaar: te weinig beroepen voor een percentageZierikzee: te weinig beroepen voor een percentageZoelen: te weinig beroepen voor een percentageZoetermeer: te weinig beroepen voor een percentageDordrechtDen HaagVoorburgLeidenHilversumVenloArnhemAmsterdam

Een stip per plaats, groter naarmate een groter deel van de mensen met een beroep daar dit beroep had. Een klein open stipje: het beroep staat er, maar minder dan 10 keer of tussen minder dan 40 beroepen. Klik op een stip om naar die plaats te gaan. De lichte stipjes zijn alle plaatsen waar de akten in deze periode beroepen noemen. Waar ze ontbreken, staan er geen beroepen in de index; dat zegt niets over het werk daar. Kaart: CBS gebiedsindelingen via PDOK (CC-BY 4.0).

  1. Dordrecht0,25%
  2. Den Haag0,22%
  3. Voorburg0,22%
  4. Leiden0,17%
  5. Hilversum0,17%
  6. Venlo0,13%
  7. Arnhem0,13%
  8. Amsterdam0,12%
  9. Haarlem0,11%
  10. Groningen0,093%
  11. Alkmaar0,084%
  12. Zwolle0,081%

Waar het het meest voorkwam

tot 1850

1850-1889

1890-1929

vanaf 1930

Plaatsen met minstens 40 mannen met een beroep in de periode en het beroep minstens 10 keer: het deel van die mannen.

Families waarin het vaak voorkwam

Families met minstens 300 mannen met een beroep in de akten, vanaf 1811: hoeveel keer zo vaak als gemiddeld hun mannen instrumentmaker waren. Tussen haakjes: zoveel van zoveel.

Hoe lees je dit?

Geteld zijn alle keren dat instrumentmaker, of een titel met dezelfde HISCO-code, bij iemand op een geboorte-, huwelijks- of overlijdensakte staat. Een vermelding is geen persoon: een vader van acht kinderen staat op acht geboorteakten.

Of een beroep in de index staat, verschilt per archief: sommige archieven namen het beroep (bijna) nooit over. Dan zegt een lege of dunne balk iets over de index, niet over het werk. Bij vrouwen verschilt het nog meer, daarom krijgen zij geen balk.

Titels zijn samengevoegd tot één schrijfwijze (daglooner en dagloner worden dagloner) en in acht groepen gezet volgens de HISCO-indeling. De groepen staan naast elkaar; het is geen rangorde. 'Arbeider' zonder meer is een eigen groep, want de akte zegt niet waar iemand werkte.

Beroepen uit de akten van de archieven, via Open Archieven (persoonsindex CC0). Gecodeerd met HISCO volgens IISG, HSN release 2020.02 (CC BY-SA 4.0).

Alle beroepen