Zorgvuldig samengesteld, met bronvermelding – deze verzameling is automatisch bijeengebracht, met samenvattingen en labels van een taalmodel (LLM), en verwijst voor elk object naar de bron.

IJzergieter

Ambacht en fabriek

1850-1889: 1 op de 1.364 mannen met een beroep in de akten was ijzergieter. In alle akten samen staat het 6.753 keer.

In het kort

  • Geschreven als: ijzergieter 2.330, kopergieter 1.608, tingieter 1.033, lettergieter 770, geelgieter 203, ijzergietersknecht 198, tingietersknecht 153, metaalgieter 117.
  • 20% van de bruidegoms die ijzergieter waren, had een vader met hetzelfde beroep (789 huwelijksakten waarop ook het beroep van de vader staat).
  • 2,1% trouwde met de dochter van een ijzergieter; bij toeval zou dat ongeveer 0,1% zijn (858 akten waarop ook het beroep van de vader van de bruid staat).
  • tot 1850: 1 op de 2.120 mannen met een beroep (1.216 vermeldingen).
  • 1850-1889: 1 op de 1.364 mannen met een beroep (2.848 vermeldingen).
  • 1890-1929: 1 op de 2.229 mannen met een beroep (2.235 vermeldingen).
  • vanaf 1930: 1 op de 3.998 mannen met een beroep (428 vermeldingen).

Wanneer

18001970

Per tien jaar: van elke 1.000 mannen met een beroep in de akten. Wijs een staaf aan of tik erop voor de cijfers.

Waar

Martenshoek: 0,84%Joure: 0,77%Zwolle: 0,54%Bergen op Zoom: 0,43%Delft: 0,43%Haarlem: 0,33%Doesburg: 0,21%Stad Doetinchem: 0,17%Leeuwarden: 0,16%Tiel: 0,16%Arnhem: 0,16%Amsterdam: 0,15%Sneek: 0,15%Groningen: 0,14%Maastricht: 0,13%Middelburg: 0,12%Den Haag: 0,11%Alkmaar: 0,11%Hoorn: 0,1%Hoogezand: 0,099%Sappemeer: 0,097%Roermond: 0,097%Maasbree: 0,096%Leiderdorp: 0,096%Vlissingen: 0,095%Venlo: 0,082%Doetinchem: 0,079%Hatert: 0,079%Beverwijk: 0,078%Leiden: 0,077%Nijmegen: 0,074%Kampen: 0,072%Deventer: 0,072%Hengelo: 0,07%Den Helder: 0,07%Hellevoetsluis: 0,068%Schoonhoven: 0,068%Almelo: 0,064%Winschoten: 0,056%Heerlen: 0,053%Zaltbommel: 0,042%Assen: 0,04%Gouda: 0,039%Winterswijk: 0,037%Hilversum: 0,037%Zaandam: 0,034%Zutphen: 0,03%Enschede: 0,022%Apeldoorn: 0,016%Aalsmeer: te weinig beroepen voor een percentageAalten: te weinig beroepen voor een percentageAardenburg: te weinig beroepen voor een percentageAbbenbroek: te weinig beroepen voor een percentageAdorp: te weinig beroepen voor een percentageAkersloot: te weinig beroepen voor een percentageAmbt Doetinchem: te weinig beroepen voor een percentageAmstenrade: te weinig beroepen voor een percentageAngerlo: te weinig beroepen voor een percentageAppeltern: te weinig beroepen voor een percentageAppingedam: te weinig beroepen voor een percentageAssendelft: te weinig beroepen voor een percentageBalk: te weinig beroepen voor een percentageBeek: te weinig beroepen voor een percentageBeerta: te weinig beroepen voor een percentageBellingwolde: te weinig beroepen voor een percentageBerkhout: te weinig beroepen voor een percentageBloemendaal: te weinig beroepen voor een percentageBolsward: te weinig beroepen voor een percentageBorculo: te weinig beroepen voor een percentageBorn: te weinig beroepen voor een percentageBorne: te weinig beroepen voor een percentageBourtange: te weinig beroepen voor een percentageBreskens: te weinig beroepen voor een percentageBrielle: te weinig beroepen voor een percentageBroeksittard: te weinig beroepen voor een percentageBrummen: te weinig beroepen voor een percentageBrunssum: te weinig beroepen voor een percentageBuiksloot: te weinig beroepen voor een percentageBuren: te weinig beroepen voor een percentageBussum: te weinig beroepen voor een percentageCadier en Keer: te weinig beroepen voor een percentageCadzand: te weinig beroepen voor een percentageCastricum: te weinig beroepen voor een percentageCoevorden: te weinig beroepen voor een percentageCulemborg: te weinig beroepen voor een percentageDalfsen: te weinig beroepen voor een percentageDelfzijl: te weinig beroepen voor een percentageDidam: te weinig beroepen voor een percentageDiemen: te weinig beroepen voor een percentageDiepenveen: te weinig beroepen voor een percentageDokkum: te weinig beroepen voor een percentageDoornspijk: te weinig beroepen voor een percentageDuiven: te weinig beroepen voor een percentageEdam: te weinig beroepen voor een percentageEde: te weinig beroepen voor een percentageElburg: te weinig beroepen voor een percentageElst: te weinig beroepen voor een percentageEmmen: te weinig beroepen voor een percentageEpe: te weinig beroepen voor een percentageErmelo: te weinig beroepen voor een percentageEst: te weinig beroepen voor een percentageEzinge: te weinig beroepen voor een percentageFarmsum: te weinig beroepen voor een percentageFoxham: te weinig beroepen voor een percentageFoxhol: te weinig beroepen voor een percentageFraneker: te weinig beroepen voor een percentageGeldermalsen: te weinig beroepen voor een percentageGemert: te weinig beroepen voor een percentageGendt: te weinig beroepen voor een percentageGennep: te weinig beroepen voor een percentageGoor: te weinig beroepen voor een percentageGraft: te weinig beroepen voor een percentageGroenlo: te weinig beroepen voor een percentageGroesbeek: te weinig beroepen voor een percentageGronsveld: te weinig beroepen voor een percentageGulpen: te weinig beroepen voor een percentageHaaksbergen: te weinig beroepen voor een percentageHaarlemmerliede: te weinig beroepen voor een percentageHalsteren: te weinig beroepen voor een percentageHardenberg: te weinig beroepen voor een percentageHarderwijk: te weinig beroepen voor een percentageHaren: te weinig beroepen voor een percentageHattem: te weinig beroepen voor een percentageHedel: te weinig beroepen voor een percentageHeemskerk: te weinig beroepen voor een percentageHeemstede: te weinig beroepen voor een percentageHeer en Keer: te weinig beroepen voor een percentageHeerde: te weinig beroepen voor een percentageHeiligerlee: te weinig beroepen voor een percentageHeiloo: te weinig beroepen voor een percentageHengelo: te weinig beroepen voor een percentageHerwen: te weinig beroepen voor een percentageHeteren: te weinig beroepen voor een percentageHeukelum: te weinig beroepen voor een percentageHoutrijk en Polanen: te weinig beroepen voor een percentageHuissen: te weinig beroepen voor een percentageHulst: te weinig beroepen voor een percentageHummelo: te weinig beroepen voor een percentageKalkwijk: te weinig beroepen voor een percentageKerkrade: te weinig beroepen voor een percentageKerkwijk: te weinig beroepen voor een percentageKolham: te weinig beroepen voor een percentageKoog aan de Zaan: te weinig beroepen voor een percentageKrimpen aan de Lek: te weinig beroepen voor een percentageKrimpen aan den IJssel: te weinig beroepen voor een percentageKrommenie: te weinig beroepen voor een percentageLekkerkerk: te weinig beroepen voor een percentageLichtenvoorde: te weinig beroepen voor een percentageLimbricht: te weinig beroepen voor een percentageLimmen: te weinig beroepen voor een percentageLonneker: te weinig beroepen voor een percentageLoosdrecht: te weinig beroepen voor een percentageLoosduinen: te weinig beroepen voor een percentageMaasniel: te weinig beroepen voor een percentageMarkelo: te weinig beroepen voor een percentageMaurik: te weinig beroepen voor een percentageMelick: te weinig beroepen voor een percentageMeppel: te weinig beroepen voor een percentageMidwolda: te weinig beroepen voor een percentageNaarden: te weinig beroepen voor een percentageNederweert: te weinig beroepen voor een percentageNieuw-Helvoet: te weinig beroepen voor een percentageNieuwenhagen: te weinig beroepen voor een percentageNieuwenhoorn: te weinig beroepen voor een percentageNijkerk: te weinig beroepen voor een percentageNoordbroek: te weinig beroepen voor een percentageNoordwijkerhout: te weinig beroepen voor een percentageOirsbeek: te weinig beroepen voor een percentageOldebroek: te weinig beroepen voor een percentageOldehove: te weinig beroepen voor een percentageOldenzaal: te weinig beroepen voor een percentageOmmen: te weinig beroepen voor een percentageOostburg: te weinig beroepen voor een percentageOosterbeek: te weinig beroepen voor een percentageOostvoorne: te weinig beroepen voor een percentageOotmarsum: te weinig beroepen voor een percentageOude Pekela: te weinig beroepen voor een percentageOudkarspel: te weinig beroepen voor een percentageRenkum: te weinig beroepen voor een percentageRheden: te weinig beroepen voor een percentageRijssen: te weinig beroepen voor een percentageRijswijk: te weinig beroepen voor een percentageRilland: te weinig beroepen voor een percentageRockanje: te weinig beroepen voor een percentageRoden: te weinig beroepen voor een percentageRoosendaal: te weinig beroepen voor een percentageRotterdam: te weinig beroepen voor een percentageRozendaal: te weinig beroepen voor een percentageRuinerwold: te weinig beroepen voor een percentageRuurlo: te weinig beroepen voor een percentage's-Graveland: te weinig beroepen voor een percentageScheemda: te weinig beroepen voor een percentageSilvolde: te weinig beroepen voor een percentageSittard: te weinig beroepen voor een percentageSlochteren: te weinig beroepen voor een percentageSloten: te weinig beroepen voor een percentageSpaarndam: te weinig beroepen voor een percentageStedum: te weinig beroepen voor een percentageSteenbergen: te weinig beroepen voor een percentageTegelen: te weinig beroepen voor een percentageTermunten: te weinig beroepen voor een percentageTholen: te weinig beroepen voor een percentageTonsel: te weinig beroepen voor een percentageTubbergen: te weinig beroepen voor een percentageTwello: te weinig beroepen voor een percentageUithuizen: te weinig beroepen voor een percentageUithuizermeeden: te weinig beroepen voor een percentageUlrum: te weinig beroepen voor een percentageUrsem: te weinig beroepen voor een percentageVaassen: te weinig beroepen voor een percentageValkenburg: te weinig beroepen voor een percentageVeendam: te weinig beroepen voor een percentageVeenhuizen: te weinig beroepen voor een percentageVeere: te weinig beroepen voor een percentageVelp: te weinig beroepen voor een percentageVenray: te weinig beroepen voor een percentageVlagtwedde: te weinig beroepen voor een percentageWaalwijk: te weinig beroepen voor een percentageWaardenburg: te weinig beroepen voor een percentageWadenoijen: te weinig beroepen voor een percentageWageningen: te weinig beroepen voor een percentageWarmenhuizen: te weinig beroepen voor een percentageWeerselo: te weinig beroepen voor een percentageWeesp: te weinig beroepen voor een percentageWerkendam: te weinig beroepen voor een percentageWesterlee: te weinig beroepen voor een percentageWestzaan: te weinig beroepen voor een percentageWierden: te weinig beroepen voor een percentageWijhe: te weinig beroepen voor een percentageWijk aan Zee en Duin: te weinig beroepen voor een percentageWildervank: te weinig beroepen voor een percentageWisch: te weinig beroepen voor een percentageWoensdrecht: te weinig beroepen voor een percentageWoolde: te weinig beroepen voor een percentageWorkum: te weinig beroepen voor een percentageWormerveer: te weinig beroepen voor een percentageWoudrichem: te weinig beroepen voor een percentageZandvoort: te weinig beroepen voor een percentageZetten: te weinig beroepen voor een percentageZevenaar: te weinig beroepen voor een percentageZierikzee: te weinig beroepen voor een percentageZoelen: te weinig beroepen voor een percentageZoeterwoude: te weinig beroepen voor een percentageZuidbroek: te weinig beroepen voor een percentageMartenshoekJoureZwolleBergen op ZoomDelftHaarlemDoesburgLeeuwarden

Een stip per plaats, groter naarmate een groter deel van de mensen met een beroep daar dit beroep had. Een klein open stipje: het beroep staat er, maar minder dan 10 keer of tussen minder dan 40 beroepen. Klik op een stip om naar die plaats te gaan. De lichte stipjes zijn alle plaatsen waar de akten in deze periode beroepen noemen. Waar ze ontbreken, staan er geen beroepen in de index; dat zegt niets over het werk daar. Kaart: CBS gebiedsindelingen via PDOK (CC-BY 4.0).

  1. Martenshoek0,84%
  2. Joure0,77%
  3. Zwolle0,54%
  4. Bergen op Zoom0,43%
  5. Delft0,43%
  6. Haarlem0,33%
  7. Doesburg0,21%
  8. Stad Doetinchem0,17%
  9. Leeuwarden0,16%
  10. Tiel0,16%
  11. Arnhem0,16%
  12. Amsterdam0,15%

Waar het het meest voorkwam

tot 1850

1850-1889

1890-1929

vanaf 1930

Plaatsen met minstens 40 mannen met een beroep in de periode en het beroep minstens 10 keer: het deel van die mannen.

Families waarin het vaak voorkwam

Families met minstens 300 mannen met een beroep in de akten, vanaf 1811: hoeveel keer zo vaak als gemiddeld hun mannen ijzergieter waren. Tussen haakjes: zoveel van zoveel.

Hoe lees je dit?

Geteld zijn alle keren dat ijzergieter, of een titel met dezelfde HISCO-code, bij iemand op een geboorte-, huwelijks- of overlijdensakte staat. Een vermelding is geen persoon: een vader van acht kinderen staat op acht geboorteakten.

Of een beroep in de index staat, verschilt per archief: sommige archieven namen het beroep (bijna) nooit over. Dan zegt een lege of dunne balk iets over de index, niet over het werk. Bij vrouwen verschilt het nog meer, daarom krijgen zij geen balk.

Titels zijn samengevoegd tot één schrijfwijze (daglooner en dagloner worden dagloner) en in acht groepen gezet volgens de HISCO-indeling. De groepen staan naast elkaar; het is geen rangorde. 'Arbeider' zonder meer is een eigen groep, want de akte zegt niet waar iemand werkte.

Beroepen uit de akten van de archieven, via Open Archieven (persoonsindex CC0). Gecodeerd met HISCO volgens IISG, HSN release 2020.02 (CC BY-SA 4.0).

Alle beroepen