Zorgvuldig samengesteld, met bronvermelding – deze verzameling is automatisch bijeengebracht, met samenvattingen en labels van een taalmodel (LLM), en verwijst voor elk object naar de bron.

Huisman

Dienstbodes en andere diensten

tot 1850: 1 op de 3.194 mannen met een beroep in de akten was huisman. In alle akten samen staat het 1.183 keer.

In het kort

  • Geschreven als: huisman 815, huisbewaarster 212, woningopzichter 71, huizenopzichter 35, huisbewaardster 22, huismeesteres 12, woninginstallateur 3, woningopnemer woningdienst 2.
  • 21% van de vermeldingen gaat over vrouwen.
  • tot 1850: 1 op de 3.194 mannen met een beroep (807 vermeldingen).
  • 1850-1889: 1 op de 555.138 mannen met een beroep (7 vermeldingen).
  • 1890-1929: 1 op de 103.793 mannen met een beroep (48 vermeldingen).
  • vanaf 1930: 1 op de 23.766 mannen met een beroep (72 vermeldingen).

Wanneer

18001970

Per tien jaar: van elke 1.000 mannen met een beroep in de akten. Wijs een staaf aan of tik erop voor de cijfers.

Waar

Gaast: 2,6%Goutum: 1,9%Haskerdijken: 1,9%Jelsum: 1,8%Oosterlittens: 1,6%Oudeschoot: 1,4%Oldeboorn: 1,3%Ransdorp: 1,3%Tzum: 1%Marssum: 0,97%Akkrum: 0,6%Minnertsga: 0,55%Dronrijp: 0,55%Menaldum: 0,41%Stiens: 0,36%Broek in Waterland: 0,35%Hoogwoud: 0,23%Bolsward: 0,19%Workum: 0,14%Hoogeveen: 0,049%Abbega: te weinig beroepen voor een percentageAchlum: te weinig beroepen voor een percentageAkmarijp: te weinig beroepen voor een percentageAlkmaar: te weinig beroepen voor een percentageAllingawier: te weinig beroepen voor een percentageAnjum: te weinig beroepen voor een percentageAppelscha: te weinig beroepen voor een percentageArum: te weinig beroepen voor een percentageAssen: te weinig beroepen voor een percentageBeets: te weinig beroepen voor een percentageBeetsterzwaag: te weinig beroepen voor een percentageBellingwolde: te weinig beroepen voor een percentageBirdaard: te weinig beroepen voor een percentageBlessum: te weinig beroepen voor een percentageBoer: te weinig beroepen voor een percentageBoksum: te weinig beroepen voor een percentageBoornbergum: te weinig beroepen voor een percentageBozum: te weinig beroepen voor een percentageBritsum: te weinig beroepen voor een percentageBrongerga: te weinig beroepen voor een percentageBrummen: te weinig beroepen voor een percentageBrunssum: te weinig beroepen voor een percentageBuiksloot: te weinig beroepen voor een percentageBurgwerd: te weinig beroepen voor een percentageBurum: te weinig beroepen voor een percentageCornjum: te weinig beroepen voor een percentageDedgum: te weinig beroepen voor een percentageDeinum: te weinig beroepen voor een percentageDelfstrahuizen: te weinig beroepen voor een percentageDelft: te weinig beroepen voor een percentageDen Helder: te weinig beroepen voor een percentageDiemen: te weinig beroepen voor een percentageDongjum: te weinig beroepen voor een percentageDonkerbroek: te weinig beroepen voor een percentageEde: te weinig beroepen voor een percentageEe: te weinig beroepen voor een percentageEmmen: te weinig beroepen voor een percentageEngelum: te weinig beroepen voor een percentageEngwier: te weinig beroepen voor een percentageEnschede: te weinig beroepen voor een percentageExmorra: te weinig beroepen voor een percentageFerwoude: te weinig beroepen voor een percentageFinkum: te weinig beroepen voor een percentageFollega: te weinig beroepen voor een percentageFraneker: te weinig beroepen voor een percentageGaastmeer: te weinig beroepen voor een percentageGarijp: te weinig beroepen voor een percentageGauw: te weinig beroepen voor een percentageGeleen: te weinig beroepen voor een percentageGersloot: te weinig beroepen voor een percentageGreonterp: te weinig beroepen voor een percentageGrevenbicht: te weinig beroepen voor een percentageGrijpskerk: te weinig beroepen voor een percentageGroningen: te weinig beroepen voor een percentageHaarlem: te weinig beroepen voor een percentageHardegarijp: te weinig beroepen voor een percentageHarich: te weinig beroepen voor een percentageHarlingen: te weinig beroepen voor een percentageHartwerd: te weinig beroepen voor een percentageHaskerhorne: te weinig beroepen voor een percentageHeeg: te weinig beroepen voor een percentageHeerenveen: te weinig beroepen voor een percentageHeerlen: te weinig beroepen voor een percentageHempens: te weinig beroepen voor een percentageHemrik: te weinig beroepen voor een percentageHerbaijum: te weinig beroepen voor een percentageHichtum: te weinig beroepen voor een percentageHierden: te weinig beroepen voor een percentageHieslum: te weinig beroepen voor een percentageHijum: te weinig beroepen voor een percentageHindeloopen: te weinig beroepen voor een percentageHitzum: te weinig beroepen voor een percentageHoensbroek: te weinig beroepen voor een percentageHogebeintum: te weinig beroepen voor een percentageHollandscheveld: te weinig beroepen voor een percentageHoornsterzwaag: te weinig beroepen voor een percentageHuizen: te weinig beroepen voor een percentageIdzega: te weinig beroepen voor een percentageIJlst: te weinig beroepen voor een percentageJorwerd: te weinig beroepen voor een percentageJoure: te weinig beroepen voor een percentageJubbega-Schurega: te weinig beroepen voor een percentageJubbega: te weinig beroepen voor een percentageKatlijk: te weinig beroepen voor een percentageKimswerd: te weinig beroepen voor een percentageKlooster Anjum: te weinig beroepen voor een percentageKlooster-Lidlum: te weinig beroepen voor een percentageKollum: te weinig beroepen voor een percentageKortehemmen: te weinig beroepen voor een percentageKrakeel: te weinig beroepen voor een percentageKubaard: te weinig beroepen voor een percentageLangezwaag: te weinig beroepen voor een percentageLeiden: te weinig beroepen voor een percentageLekkum: te weinig beroepen voor een percentageLichtaard: te weinig beroepen voor een percentageLisse: te weinig beroepen voor een percentageLoënga: te weinig beroepen voor een percentageLollum: te weinig beroepen voor een percentageLuinjeberd: te weinig beroepen voor een percentageMaasbracht: te weinig beroepen voor een percentageMaastricht: te weinig beroepen voor een percentageMetslawier: te weinig beroepen voor een percentageMiddelburg: te weinig beroepen voor een percentageMidlum: te weinig beroepen voor een percentageMidwoud: te weinig beroepen voor een percentageMildam: te weinig beroepen voor een percentageMirns: te weinig beroepen voor een percentageMolendijk: te weinig beroepen voor een percentageMonnickendam: te weinig beroepen voor een percentageNiawier: te weinig beroepen voor een percentageNieuwehorne: te weinig beroepen voor een percentageNieuwenhagen: te weinig beroepen voor een percentageNieuweschoot: te weinig beroepen voor een percentageNijeberkoop: te weinig beroepen voor een percentageNijega: te weinig beroepen voor een percentageNijehaske: te weinig beroepen voor een percentageNijemirdum: te weinig beroepen voor een percentageNijhuizum: te weinig beroepen voor een percentageNijkerk: te weinig beroepen voor een percentageNijmegen: te weinig beroepen voor een percentageNoord: te weinig beroepen voor een percentageNuth: te weinig beroepen voor een percentageOldeberkoop: te weinig beroepen voor een percentageOlterterp: te weinig beroepen voor een percentageOosterbierum: te weinig beroepen voor een percentageOostzaan: te weinig beroepen voor een percentageOpeinde: te weinig beroepen voor een percentageOranjewoud: te weinig beroepen voor een percentageOudehaske: te weinig beroepen voor een percentageOudehorne: te weinig beroepen voor een percentageOudemirdum: te weinig beroepen voor een percentageOudkerk: te weinig beroepen voor een percentageOudwoude: te weinig beroepen voor een percentageParrega: te weinig beroepen voor een percentagePeins: te weinig beroepen voor een percentagePietersbierum: te weinig beroepen voor een percentagePingjum: te weinig beroepen voor een percentagePoortvliet: te weinig beroepen voor een percentageRied: te weinig beroepen voor een percentageRotstergaast: te weinig beroepen voor een percentageRotsterhaule: te weinig beroepen voor een percentageRottevalle: te weinig beroepen voor een percentageSchaesberg: te weinig beroepen voor een percentageSchalsum: te weinig beroepen voor een percentageSchellingwoude: te weinig beroepen voor een percentageSchettens: te weinig beroepen voor een percentageSchraard: te weinig beroepen voor een percentageSexbierum: te weinig beroepen voor een percentageSiddeburen: te weinig beroepen voor een percentageSint Annaparochie: te weinig beroepen voor een percentageSint Jacobiparochie: te weinig beroepen voor een percentageSint Nicolaasga: te weinig beroepen voor een percentageSintjohannesga: te weinig beroepen voor een percentageSittard: te weinig beroepen voor een percentageSloot: te weinig beroepen voor een percentageSloten: te weinig beroepen voor een percentageSmilde: te weinig beroepen voor een percentageSneek: te weinig beroepen voor een percentageSnikzwaag: te weinig beroepen voor een percentageSondel: te weinig beroepen voor een percentageStavoren: te weinig beroepen voor een percentageSteggerda: te weinig beroepen voor een percentageStompwijk: te weinig beroepen voor een percentageSwichum: te weinig beroepen voor een percentageTeerns: te weinig beroepen voor een percentageTerband: te weinig beroepen voor een percentageTerhorne: te weinig beroepen voor een percentageTerkaple: te weinig beroepen voor een percentageTernaard: te weinig beroepen voor een percentageTerzool: te weinig beroepen voor een percentageTjalleberd: te weinig beroepen voor een percentageTjerkgaast: te weinig beroepen voor een percentageTjerkwerd: te weinig beroepen voor een percentageTonsel: te weinig beroepen voor een percentageTzummarum: te weinig beroepen voor een percentageUreterp: te weinig beroepen voor een percentageVeenwouden: te weinig beroepen voor een percentageVinkega: te weinig beroepen voor een percentageVrouwenparochie: te weinig beroepen voor een percentageWanswerd: te weinig beroepen voor een percentageWeidum: te weinig beroepen voor een percentageWier: te weinig beroepen voor een percentageWijckel: te weinig beroepen voor een percentageWijnaldum: te weinig beroepen voor een percentageWijnjeterp: te weinig beroepen voor een percentageWijns: te weinig beroepen voor een percentageWitmarsum: te weinig beroepen voor een percentageWons: te weinig beroepen voor een percentageZaandam: te weinig beroepen voor een percentageZandvoort: te weinig beroepen voor een percentageZierikzee: te weinig beroepen voor een percentageZuidhorn: te weinig beroepen voor een percentageZurich: te weinig beroepen voor een percentageZweins: te weinig beroepen voor een percentageAmsterdam: 0,0059%Den Haag: 0,0048%Leeuwarden: 0,013%GaastGoutumHaskerdijkenJelsumOosterlittensOudeschootRansdorpStiens

Een stip per plaats, groter naarmate een groter deel van de mensen met een beroep daar dit beroep had. Een klein open stipje: het beroep staat er, maar minder dan 10 keer of tussen minder dan 40 beroepen. Klik op een stip om naar die plaats te gaan. De lichte stipjes zijn alle plaatsen waar de akten in deze periode beroepen noemen. Waar ze ontbreken, staan er geen beroepen in de index; dat zegt niets over het werk daar. Kaart: CBS gebiedsindelingen via PDOK (CC-BY 4.0).

  1. Gaast2,6%
  2. Goutum1,9%
  3. Haskerdijken1,9%
  4. Jelsum1,8%
  5. Oosterlittens1,6%
  6. Oudeschoot1,4%
  7. Oldeboorn1,3%
  8. Ransdorp1,3%
  9. Tzum1%
  10. Marssum0,97%
  11. Akkrum0,6%
  12. Minnertsga0,55%

Waar het het meest voorkwam

tot 1850

1890-1929

vanaf 1930

Plaatsen met minstens 40 mannen met een beroep in de periode en het beroep minstens 10 keer: het deel van die mannen.

Families waarin het vaak voorkwam

Families met minstens 300 mannen met een beroep in de akten, vanaf 1811: hoeveel keer zo vaak als gemiddeld hun mannen huisman waren. Tussen haakjes: zoveel van zoveel.

Hoe lees je dit?

Geteld zijn alle keren dat huisman, of een titel met dezelfde HISCO-code, bij iemand op een geboorte-, huwelijks- of overlijdensakte staat. Een vermelding is geen persoon: een vader van acht kinderen staat op acht geboorteakten.

Of een beroep in de index staat, verschilt per archief: sommige archieven namen het beroep (bijna) nooit over. Dan zegt een lege of dunne balk iets over de index, niet over het werk. Bij vrouwen verschilt het nog meer, daarom krijgen zij geen balk.

Titels zijn samengevoegd tot één schrijfwijze (daglooner en dagloner worden dagloner) en in acht groepen gezet volgens de HISCO-indeling. De groepen staan naast elkaar; het is geen rangorde. 'Arbeider' zonder meer is een eigen groep, want de akte zegt niet waar iemand werkte.

Beroepen uit de akten van de archieven, via Open Archieven (persoonsindex CC0). Gecodeerd met HISCO volgens IISG, HSN release 2020.02 (CC BY-SA 4.0).

Alle beroepen