Zorgvuldig samengesteld, met bronvermelding – deze verzameling is automatisch bijeengebracht, met samenvattingen en labels van een taalmodel (LLM), en verwijst voor elk object naar de bron.

Goudsmid

Ambacht en fabriek

tot 1850: 1 op de 397 mannen met een beroep in de akten was goudsmid. In alle akten samen staat het 21.068 keer.

In het kort

  • Geschreven als: goudsmid 8.386, zilversmid 7.650, goud- en zilversmid 2.087, zilversmidsknecht 888, goudsmidsknecht 559, zilversmidsgezel 489, goudsmidsgezel 118, meester zilversmid 104.
  • 30% van de bruidegoms die goudsmid waren, had een vader met hetzelfde beroep (1.905 huwelijksakten waarop ook het beroep van de vader staat).
  • 3,2% trouwde met de dochter van een goudsmid; bij toeval zou dat ongeveer 0,2% zijn (1.999 akten waarop ook het beroep van de vader van de bruid staat).
  • tot 1850: 1 op de 397 mannen met een beroep (6.486 vermeldingen).
  • 1850-1889: 1 op de 492 mannen met een beroep (7.898 vermeldingen).
  • 1890-1929: 1 op de 940 mannen met een beroep (5.301 vermeldingen).
  • vanaf 1930: 1 op de 1.334 mannen met een beroep (1.283 vermeldingen).

Wanneer

18001970

Per tien jaar: van elke 1.000 mannen met een beroep in de akten. Wijs een staaf aan of tik erop voor de cijfers.

Waar

Schoonhoven: 23%Voorschoten: 4,6%Hoorn: 1,6%Leeuwarden: 1%Joure: 0,92%Sneek: 0,89%Balk: 0,88%Gorredijk: 0,8%Kollum: 0,77%Dokkum: 0,76%Dronrijp: 0,51%Franeker: 0,49%Leiden: 0,47%Delft: 0,46%Groningen: 0,45%Gasselternijveen: 0,45%Goes: 0,44%Steenwijk: 0,43%Appingedam: 0,42%Alkmaar: 0,4%Winsum: 0,4%Gouda: 0,38%Zoeterwoude: 0,37%Winschoten: 0,36%Amsterdam: 0,36%Aalsmeer: te weinig beroepen voor een percentageAduard: te weinig beroepen voor een percentageAkkrum: te weinig beroepen voor een percentageAlmenum: te weinig beroepen voor een percentageAlmkerk: te weinig beroepen voor een percentageAmbt Doetinchem: te weinig beroepen voor een percentageAmersfoort: te weinig beroepen voor een percentageAmmerstol: te weinig beroepen voor een percentageAmmerzoden: te weinig beroepen voor een percentageAngeren: te weinig beroepen voor een percentageAnkeveen: te weinig beroepen voor een percentageAnloo: te weinig beroepen voor een percentageAnna Paulowna: te weinig beroepen voor een percentageArum: te weinig beroepen voor een percentageAvenhorn: te weinig beroepen voor een percentageBarneveld: te weinig beroepen voor een percentageBedum: te weinig beroepen voor een percentageBeerta: te weinig beroepen voor een percentageBeesd: te weinig beroepen voor een percentageBeilen: te weinig beroepen voor een percentageBellingwolde: te weinig beroepen voor een percentageBemmel: te weinig beroepen voor een percentageBergen: te weinig beroepen voor een percentageBergen: te weinig beroepen voor een percentageBergum: te weinig beroepen voor een percentageBerkenwoude: te weinig beroepen voor een percentageBerkhout: te weinig beroepen voor een percentageBetterwird: te weinig beroepen voor een percentageBeusichem: te weinig beroepen voor een percentageBeverwijk: te weinig beroepen voor een percentageBlaricum: te weinig beroepen voor een percentageBlokker: te weinig beroepen voor een percentageBlokzijl: te weinig beroepen voor een percentageBorculo: te weinig beroepen voor een percentageBorssele: te weinig beroepen voor een percentageBoschkapelle: te weinig beroepen voor een percentageBoxmeer: te weinig beroepen voor een percentageBreskens: te weinig beroepen voor een percentageBroek in Waterland: te weinig beroepen voor een percentageBroeksittard: te weinig beroepen voor een percentageBrouwershaven: te weinig beroepen voor een percentageBuiksloot: te weinig beroepen voor een percentageBuitenpost: te weinig beroepen voor een percentageBuren: te weinig beroepen voor een percentageCastricum: te weinig beroepen voor een percentageColijnsplaat: te weinig beroepen voor een percentageDe Rijp: te weinig beroepen voor een percentageDelden: te weinig beroepen voor een percentageDiemen: te weinig beroepen voor een percentageDiepenveen: te weinig beroepen voor een percentageDieren: te weinig beroepen voor een percentageDoetinchem: te weinig beroepen voor een percentageDoornspijk: te weinig beroepen voor een percentageDoorwerth: te weinig beroepen voor een percentageDordrecht: te weinig beroepen voor een percentageDriel: te weinig beroepen voor een percentageDrunen: te weinig beroepen voor een percentageDussen: te weinig beroepen voor een percentageEde: te weinig beroepen voor een percentageEenrum: te weinig beroepen voor een percentageEexta: te weinig beroepen voor een percentageEibergen: te weinig beroepen voor een percentageElburg: te weinig beroepen voor een percentageElst: te weinig beroepen voor een percentageEnkhuizen: te weinig beroepen voor een percentageEpe: te weinig beroepen voor een percentageErmelo: te weinig beroepen voor een percentageEzinge: te weinig beroepen voor een percentageGaast: te weinig beroepen voor een percentageGarnwerd: te weinig beroepen voor een percentageGasselte: te weinig beroepen voor een percentageGasselternijveenschemond: te weinig beroepen voor een percentageGeldermalsen: te weinig beroepen voor een percentageGendringen: te weinig beroepen voor een percentageGennep: te weinig beroepen voor een percentageGodlinze: te weinig beroepen voor een percentageGorssel: te weinig beroepen voor een percentageGrijpskerke: te weinig beroepen voor een percentageGroesbeek: te weinig beroepen voor een percentageGrootebroek: te weinig beroepen voor een percentageHaagje: te weinig beroepen voor een percentageHaaksbergen: te weinig beroepen voor een percentageHaarlemmerliede: te weinig beroepen voor een percentageHaastrecht: te weinig beroepen voor een percentageHaelen: te weinig beroepen voor een percentageHallum: te weinig beroepen voor een percentageHalsteren: te weinig beroepen voor een percentageHaren: te weinig beroepen voor een percentageHatert: te weinig beroepen voor een percentageHattem: te weinig beroepen voor een percentageHavelte: te weinig beroepen voor een percentageHedel: te weinig beroepen voor een percentageHeeg: te weinig beroepen voor een percentageHeemstede: te weinig beroepen voor een percentageHeer en Keer: te weinig beroepen voor een percentageHeerde: te weinig beroepen voor een percentageHeerlen: te weinig beroepen voor een percentageHeiloo: te weinig beroepen voor een percentageHelden: te weinig beroepen voor een percentageHellendoorn: te weinig beroepen voor een percentageHensbroek: te weinig beroepen voor een percentageHerwijnen: te weinig beroepen voor een percentageHeukelum: te weinig beroepen voor een percentageHijlaard: te weinig beroepen voor een percentageHillegom: te weinig beroepen voor een percentageHoensbroek: te weinig beroepen voor een percentageHolwierde: te weinig beroepen voor een percentageHoogkarspel: te weinig beroepen voor een percentageHoogwoud: te weinig beroepen voor een percentageHornhuizen: te weinig beroepen voor een percentageHuissen: te weinig beroepen voor een percentageHuizen: te weinig beroepen voor een percentageIJsbrechtum: te weinig beroepen voor een percentageIJzendijke: te weinig beroepen voor een percentageJorwerd: te weinig beroepen voor een percentageKalkwijk: te weinig beroepen voor een percentageKantens: te weinig beroepen voor een percentageKapelle: te weinig beroepen voor een percentageKatlijk: te weinig beroepen voor een percentageKatwijk: te weinig beroepen voor een percentageKimswerd: te weinig beroepen voor een percentageKleinemeer: te weinig beroepen voor een percentageKloetinge: te weinig beroepen voor een percentageKloosterburen: te weinig beroepen voor een percentageKoog aan de Zaan: te weinig beroepen voor een percentageKortenhoef: te weinig beroepen voor een percentageKortezwaag: te weinig beroepen voor een percentageKoudum: te weinig beroepen voor een percentageKrabbendijke: te weinig beroepen voor een percentageKrommenie: te weinig beroepen voor een percentageKruiningen: te weinig beroepen voor een percentageLaren: te weinig beroepen voor een percentageLeermens: te weinig beroepen voor een percentageLekkerkerk: te weinig beroepen voor een percentageLemmer: te weinig beroepen voor een percentageLisse: te weinig beroepen voor een percentageLonneker: te weinig beroepen voor een percentageLoosdrecht: te weinig beroepen voor een percentageLosser: te weinig beroepen voor een percentageLuinjeberd: te weinig beroepen voor een percentageLuttenberg: te weinig beroepen voor een percentageMaasbree: te weinig beroepen voor een percentageMaasniel: te weinig beroepen voor een percentageMarken: te weinig beroepen voor een percentageMartenshoek: te weinig beroepen voor een percentageMarum: te weinig beroepen voor een percentageMaurik: te weinig beroepen voor een percentageMeerssen: te weinig beroepen voor een percentageMetslawier: te weinig beroepen voor een percentageMidwolda: te weinig beroepen voor een percentageMidwoud: te weinig beroepen voor een percentageMonnickendam: te weinig beroepen voor een percentageMook: te weinig beroepen voor een percentageMorige: te weinig beroepen voor een percentageMuiden: te weinig beroepen voor een percentageMuntendam: te weinig beroepen voor een percentageMusselkanaal: te weinig beroepen voor een percentageNaarden: te weinig beroepen voor een percentageNederweert: te weinig beroepen voor een percentageNes: te weinig beroepen voor een percentageNietap: te weinig beroepen voor een percentageNieuw-Helvoet: te weinig beroepen voor een percentageNieuwenhoorn: te weinig beroepen voor een percentageNieuwerkerk aan den IJssel: te weinig beroepen voor een percentageNieuwolda: te weinig beroepen voor een percentageNieuwstadt: te weinig beroepen voor een percentageNijehaske: te weinig beroepen voor een percentageNijeveen: te weinig beroepen voor een percentageNoordlaren: te weinig beroepen voor een percentageNoordwijk: te weinig beroepen voor een percentageNoordwijkerhout: te weinig beroepen voor een percentageNorg: te weinig beroepen voor een percentageNunspeet: te weinig beroepen voor een percentageOdoorn: te weinig beroepen voor een percentageOegstgeest: te weinig beroepen voor een percentageOldeboorn: te weinig beroepen voor een percentageOldehove: te weinig beroepen voor een percentageOldenzaal: te weinig beroepen voor een percentageOmmen: te weinig beroepen voor een percentageOmmeren: te weinig beroepen voor een percentageOostburg: te weinig beroepen voor een percentageOosterlittens: te weinig beroepen voor een percentageOosthuizen: te weinig beroepen voor een percentageOotmarsum: te weinig beroepen voor een percentageOpwierde: te weinig beroepen voor een percentageOssenisse: te weinig beroepen voor een percentageOttersum: te weinig beroepen voor een percentageOude Niedorp: te weinig beroepen voor een percentageOudkarspel: te weinig beroepen voor een percentageOudorp: te weinig beroepen voor een percentageOuwerkerk: te weinig beroepen voor een percentageOuwsterhaule: te weinig beroepen voor een percentagePeize: te weinig beroepen voor een percentagePoederoijen: te weinig beroepen voor een percentageRaalte: te weinig beroepen voor een percentageRansdorp: te weinig beroepen voor een percentageRenesse: te weinig beroepen voor een percentageRenkum: te weinig beroepen voor een percentageRheden: te weinig beroepen voor een percentageRijnsburg: te weinig beroepen voor een percentageRijssen: te weinig beroepen voor een percentageRilland: te weinig beroepen voor een percentageRinsumageest: te weinig beroepen voor een percentageRoden: te weinig beroepen voor een percentageRolde: te weinig beroepen voor een percentageRuinen: te weinig beroepen voor een percentageRuinerwold: te weinig beroepen voor een percentage's-Graveland: te weinig beroepen voor een percentage's-Hertogenbosch: te weinig beroepen voor een percentageSas van Gent: te weinig beroepen voor een percentageSassenheim: te weinig beroepen voor een percentageSchagen: te weinig beroepen voor een percentageSchermerhorn: te weinig beroepen voor een percentageScherpenzeel: te weinig beroepen voor een percentageSchildwolde: te weinig beroepen voor een percentageSchoorl: te weinig beroepen voor een percentageSchore: te weinig beroepen voor een percentageSchuilingsoord: te weinig beroepen voor een percentageSilvolde: te weinig beroepen voor een percentageSint-Annaland: te weinig beroepen voor een percentageSint Annaparochie: te weinig beroepen voor een percentageSint Jacobiparochie: te weinig beroepen voor een percentageSint Kruis: te weinig beroepen voor een percentageSint-Maartensdijk: te weinig beroepen voor een percentageSint Nicolaasga: te weinig beroepen voor een percentageSittard: te weinig beroepen voor een percentageSlochteren: te weinig beroepen voor een percentageSloten: te weinig beroepen voor een percentageSpaarndam: te weinig beroepen voor een percentageSprang: te weinig beroepen voor een percentageStad Hardenberg: te weinig beroepen voor een percentageStaphorst: te weinig beroepen voor een percentageStedum: te weinig beroepen voor een percentageSteenderen: te weinig beroepen voor een percentageSteenwijkerwold: te weinig beroepen voor een percentageStolwijk: te weinig beroepen voor een percentageSuameer: te weinig beroepen voor een percentageSurhuisterveen: te weinig beroepen voor een percentageSwalmen: te weinig beroepen voor een percentageTegelen: te weinig beroepen voor een percentageTen Boer: te weinig beroepen voor een percentageTer Aar: te weinig beroepen voor een percentageTerhorne: te weinig beroepen voor een percentageTerneuzen: te weinig beroepen voor een percentageThorn: te weinig beroepen voor een percentageTwello: te weinig beroepen voor een percentageTwisk: te weinig beroepen voor een percentageUbbergen: te weinig beroepen voor een percentageUlrum: te weinig beroepen voor een percentageUsquert: te weinig beroepen voor een percentageUtrecht: te weinig beroepen voor een percentageValburg: te weinig beroepen voor een percentageValkenburg: te weinig beroepen voor een percentageVeenoord: te weinig beroepen voor een percentageVeenwouden: te weinig beroepen voor een percentageVeere: te weinig beroepen voor een percentageVelp: te weinig beroepen voor een percentageVenray: te weinig beroepen voor een percentageVlagtwedde: te weinig beroepen voor een percentageVlijmen: te weinig beroepen voor een percentageVlist: te weinig beroepen voor een percentageVlodrop: te weinig beroepen voor een percentageVollenhove: te weinig beroepen voor een percentageVoorburg: te weinig beroepen voor een percentageVrouwenpolder: te weinig beroepen voor een percentageVuren: te weinig beroepen voor een percentageWaddinxveen: te weinig beroepen voor een percentageWadenoijen: te weinig beroepen voor een percentageWamel: te weinig beroepen voor een percentageWanneperveen: te weinig beroepen voor een percentageWarffum: te weinig beroepen voor een percentageWarfhuizen: te weinig beroepen voor een percentageWarmond: te weinig beroepen voor een percentageWarnsveld: te weinig beroepen voor een percentageWaspik: te weinig beroepen voor een percentageWedde: te weinig beroepen voor een percentageWeesp: te weinig beroepen voor een percentageWerkendam: te weinig beroepen voor een percentageWesterbork: te weinig beroepen voor een percentageWesterlee: te weinig beroepen voor een percentageWestervoort: te weinig beroepen voor een percentageWestkapelle: te weinig beroepen voor een percentageWijhe: te weinig beroepen voor een percentageWijk aan Zee en Duin: te weinig beroepen voor een percentageWindeweer: te weinig beroepen voor een percentageWinkel: te weinig beroepen voor een percentageWisch: te weinig beroepen voor een percentageWissenkerke: te weinig beroepen voor een percentageWittem: te weinig beroepen voor een percentageWoensdrecht: te weinig beroepen voor een percentageWognum: te weinig beroepen voor een percentageWolvega: te weinig beroepen voor een percentageWormer: te weinig beroepen voor een percentageWormerveer: te weinig beroepen voor een percentageWoubrugge: te weinig beroepen voor een percentageWoudrichem: te weinig beroepen voor een percentageWoudsend: te weinig beroepen voor een percentageWouw: te weinig beroepen voor een percentageYerseke: te weinig beroepen voor een percentageZaamslag: te weinig beroepen voor een percentageZaandijk: te weinig beroepen voor een percentageZandvoort: te weinig beroepen voor een percentageZeist: te weinig beroepen voor een percentageZelhem: te weinig beroepen voor een percentageZevenaar: te weinig beroepen voor een percentageZoetermeer: te weinig beroepen voor een percentageZonnemaire: te weinig beroepen voor een percentageZuid-Scharwoude: te weinig beroepen voor een percentageZuidzande: te weinig beroepen voor een percentageZuurdijk: te weinig beroepen voor een percentageZwartewaal: te weinig beroepen voor een percentageBolsward: 0,33%Roermond: 0,29%Workum: 0,28%Aalten: 0,075%Almelo: 0,061%Apeldoorn: 0,032%Arnhem: 0,15%Assen: 0,24%Axel: 0,057%Bergambacht: 0,2%Bergen op Zoom: 0,19%Bloemendaal: 0,1%Borger: 0,056%Brielle: 0,19%Brummen: 0,032%Bussum: 0,12%Coevorden: 0,21%Culemborg: 0,072%Delfzijl: 0,13%Den Haag: 0,22%Den Helder: 0,075%Deventer: 0,16%Doesburg: 0,14%Druten: 0,1%Dwingeloo: 0,1%Edam: 0,13%Emmen: 0,013%Enschede: 0,053%Gemert: 0,11%Gieten: 0,099%Grijpskerk: 0,12%Groenlo: 0,073%Haarlem: 0,21%Harderwijk: 0,045%Harlingen: 0,22%Heerenveen: 0,24%Hellevoetsluis: 0,081%Hengelo: 0,038%Hilversum: 0,081%Hoogeveen: 0,1%Hoogezand: 0,18%Hulst: 0,071%Kampen: 0,14%Kuinre: 0,2%Leek: 0,15%Leens: 0,18%Leeuwen: 0,083%Leiderdorp: 0,12%Lichtenvoorde: 0,047%Lochem: 0,054%Loppersum: 0,18%Maastricht: 0,11%Medemblik: 0,2%Meppel: 0,25%Middelburg: 0,26%Middelstum: 0,19%Nieuw-Buinen: 0,1%Nieuwe Pekela: 0,22%Nijkerk: 0,041%Nijmegen: 0,25%Noordbroek: 0,21%Oldemarkt: 0,25%Onstwedde: 0,068%Oostwold: 0,13%Oude Pekela: 0,27%Purmerend: 0,24%Rijswijk: 0,13%Roosendaal: 0,22%Rotterdam: 0,24%Sappemeer: 0,19%Scheemda: 0,23%Smilde: 0,1%Stad Doetinchem: 0,083%Stadskanaal: 0,15%Steenbergen: 0,089%'t Zandt: 0,21%Terborg: 0,22%Tholen: 0,15%Tiel: 0,11%Uithoorn: 0,23%Uithuizen: 0,24%Uithuizermeeden: 0,12%Veendam: 0,26%Venlo: 0,17%Vlissingen: 0,12%Waalwijk: 0,12%Wageningen: 0,034%Wijchen: 0,1%Wildervank: 0,15%Winterswijk: 0,043%Zaandam: 0,068%Zaltbommel: 0,11%Zierikzee: 0,22%Zuidbroek: 0,12%Zuidhorn: 0,11%Zuidland: 0,14%Zuidlaren: 0,16%Zutphen: 0,23%Zwartsluis: 0,14%Zwolle: 0,21%SchoonhovenVoorschotenHoornLeeuwardenJoureSneekBalkGorredijk

Een stip per plaats, groter naarmate een groter deel van de mensen met een beroep daar dit beroep had. Een klein open stipje: het beroep staat er, maar minder dan 10 keer of tussen minder dan 40 beroepen. Klik op een stip om naar die plaats te gaan. De lichte stipjes zijn alle plaatsen waar de akten in deze periode beroepen noemen. Waar ze ontbreken, staan er geen beroepen in de index; dat zegt niets over het werk daar. Kaart: CBS gebiedsindelingen via PDOK (CC-BY 4.0).

  1. Schoonhoven23%
  2. Voorschoten4,6%
  3. Hoorn1,6%
  4. Leeuwarden1%
  5. Joure0,92%
  6. Sneek0,89%
  7. Balk0,88%
  8. Gorredijk0,8%
  9. Kollum0,77%
  10. Dokkum0,76%
  11. Dronrijp0,51%
  12. Franeker0,49%

Waar het het meest voorkwam

tot 1850

1850-1889

1890-1929

vanaf 1930

Plaatsen met minstens 40 mannen met een beroep in de periode en het beroep minstens 10 keer: het deel van die mannen.

Families waarin het vaak voorkwam

Families met minstens 300 mannen met een beroep in de akten, vanaf 1811: hoeveel keer zo vaak als gemiddeld hun mannen goudsmid waren. Tussen haakjes: zoveel van zoveel.

Hoe lees je dit?

Geteld zijn alle keren dat goudsmid, of een titel met dezelfde HISCO-code, bij iemand op een geboorte-, huwelijks- of overlijdensakte staat. Een vermelding is geen persoon: een vader van acht kinderen staat op acht geboorteakten.

Of een beroep in de index staat, verschilt per archief: sommige archieven namen het beroep (bijna) nooit over. Dan zegt een lege of dunne balk iets over de index, niet over het werk. Bij vrouwen verschilt het nog meer, daarom krijgen zij geen balk.

Titels zijn samengevoegd tot één schrijfwijze (daglooner en dagloner worden dagloner) en in acht groepen gezet volgens de HISCO-indeling. De groepen staan naast elkaar; het is geen rangorde. 'Arbeider' zonder meer is een eigen groep, want de akte zegt niet waar iemand werkte.

Beroepen uit de akten van de archieven, via Open Archieven (persoonsindex CC0). Gecodeerd met HISCO volgens IISG, HSN release 2020.02 (CC BY-SA 4.0).

Alle beroepen